Ö:: رۆژی دووی رێبه‌ندانی ساڵی 1945، له‌ مێژووی کورددا،

نووسینی: ح . س.  سوران

به‌ ناوی کوردستانی گه‌وره‌
رۆژی دووی رێبه‌ندانی ساڵی 1945، له‌ مێژووی کورددا، رۆژێکی پیرۆز و تایبه‌تیه‌، چون رۆژی راگه‌یاندنی کۆماری کوردستانه‌ و هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌، ته‌واوی کورد رێزی بۆ داده‌نێن. جا، ئێستا که‌ دووی رێبه‌ندانه‌، بۆ بیره‌وه‌ری ئه‌و کاره‌ساته‌ مه‌زنه‌، به‌ کورتی گۆشه‌یه‌ک له‌و جه‌ژنه‌تان له‌ بیره‌وه‌ری خۆم بۆده‌گیڕمه‌وه‌- که‌ پێموایه‌تا ئێستا نه‌نووسراوه‌ :

 هۆزی فه‌یزوڵڵابه‌گی ( به‌گزاده‌ی موکری )، که‌ له‌ ناوچه‌ی بۆکان و سه‌قز داده‌نیشن، یه‌کجار زۆر هۆگری کۆماری کوردستان بوون. ده‌لیلێکی ئه‌م هۆگریه‌ ئه‌مه‌ بوو، که‌ شه‌هیدان پێشه‌وا قازی محه‌ممه‌د، سه‌دری قازی و سه‌یفی قازی، هه‌رسێکیان له‌ دایکه‌وه‌، له‌ بنه‌ماڵه‌ی فه‌یزوڵڵا به‌گی بوون. هۆیه‌کی دیکه‌شی ئه‌مه ‌بوو، که‌ ئه‌م بنه‌ماڵه‌یه‌، هه‌ر له‌ مێژه‌وه‌ بۆ خۆیان خاوه‌نی هه‌ستی پته‌وی نه‌ته‌ویی کوردی بوون. هه‌ر بۆیه‌ش، له‌ کاره‌ساتی کۆماری کوردستاندا، ئه‌م بنه‌ماڵه‌یه‌، یازده‌ نه‌فریان لێ له‌داردرا.

 هه‌ر به‌م پێیه‌، بنه‌ماڵه‌ی فه‌یزوڵڵابه‌گی و خه‌ڵکی ناوچه‌که‌، له‌ زستانی 1945 دا، لێبڕان که‌ بچن ئاڵای کۆماری کوردستان، له‌ مه‌هاباده‌وه‌ به‌ رێوره‌سمێکی تایبه‌ت بهێنن بۆ ناوچه‌ی خۆیان و به‌م چه‌شنه‌ په‌یوه‌ندیان له‌ گه‌ڵ کۆمار دا پته‌وتر بکه‌ن.

 رێکه‌وتی 30/10/1945، ئه‌ندامانی ئه‌م هۆزه‌ و خه‌ڵکی هه‌رێمه‌که‌، ئاڵای کۆماری کوردستانیان، له‌ مه‌هاباده‌وه‌ به‌ ئۆتۆمۆبیل هێنا بۆ شاری بۆکان. ئه‌و شه‌وه‌، له‌ شاری بۆکان مانه‌وه‌ و به‌یانی ئه‌و رۆژه‌ (1945.11.1)  به‌ رێوره‌سمێکی تایبه‌ت، نزیکه‌ دووسه‌د سوار و سێسه‌د نه‌فه‌ر پیاده‌ ئاڵاکه‌یان هه‌ڵگرت و به‌ره‌و ئاوایی یه‌کشه‌وه‌، له‌ 10 کیلۆمیتری رۆژهه‌ڵاتی بۆکان، به‌رێکه‌وتن، که‌ ناوه‌ندی ناوچه‌ی فه‌یزوڵڵا به‌گی بوو و ماڵی خاڵی پیشه‌وا قازی محه‌ممه‌دی لێ‌بوو. له‌م رێوره‌سمه‌ به‌ شکۆیه‌دا، سواره‌کان رمبازی و سوارچاکیان ده‌کرد و له‌گه‌ڵ ده‌نگی ده‌هۆڵ و زوڕنا، به‌ پێی باو و نه‌ریتی کورده‌واری ته‌قڵه‌یان داده‌کوتی و گۆرانی وێژانی ده‌نگخۆشی ئه‌و کاته‌ی کورد، حه‌مه‌ حه‌سه‌ن  و ‌ محیه‌ددینی قه‌ڵه‌نده‌ری، شانۆیه‌کیان له‌ به‌یتی دمدم وت، که‌ هێنده‌ به‌سۆز بوو، زوربه‌ی خه‌ڵکه‌که‌، ده‌ستیان کرد به‌گریان. ده‌هۆڵه‌که‌ خۆشه‌ویستێکی جووله‌ لێی ده‌دا به‌ ناوی سیمه‌ن  و زوڕناکه‌ش هه‌ر جووله‌که‌یه‌کی کوردستانی لێی ده‌دا به‌ ناوی عه‌زیزه‌ جو  یادیان به‌خێر .

 به‌ ته‌قڵه‌ و رمبازێن و خۆشی، له‌ سه‌ر رێگه‌ی گوندی یه‌کشه‌وه‌، ئاڵاکه‌یان برده‌ گوندی ئاڵبڵاغ و شه‌و له‌وێ مانه‌وه‌. بۆ سبه‌ینێ (1945.11.2)، یانی دووی رێبه‌ندان، ته‌واوی خه‌ڵک له‌ خزمه‌ت ئاڵاکه‌دا، گه‌یشتنه‌ گوندی یه‌کشه‌وه‌ و ئاڵاکه‌یان برد، له‌ سه‌ر دیواخانه‌که‌ی یه‌کشه‌وه‌ { که‌ له‌ قه‌‌راغ حه‌وزه‌که‌ بوو }، چه‌قاندیان و جه‌ژنێکی یه‌کجار گه‌وره‌یان گرت، که‌ له‌م جه‌ژنه‌ دا، نه‌مر مایور ( سه‌رگورد ) عه‌لی شێرزاد، فه‌رمانده‌ی هێزی بۆکان، له‌ بنه‌ماڵه‌ی فه‌یزوڵڵابه‌گی و خاوه‌ن مڵکی یه‌کشه‌وه‌، وتارێکی هه‌ره‌ جوانی پێشکه‌ش کرد و به‌هه‌شتی عه‌بدوڵڵا نیروومه‌ند ( هاواڵ ) ، هۆنراوه‌یه‌کی له‌ وه‌سفی کۆماردا، خوێنده‌وه‌، له‌ ژێر سه‌ردێڕی  (مانگی یه‌کشه‌وه‌ی موکوریانی )، که‌ زۆر سه‌رنجی خه‌ڵکه‌که‌ی راکێشا.

 ته‌شکی ئاڵاکه‌ به‌م چه‌شنه‌ بو : ره‌نگی سوور، سپی و شین، ره‌سمی دوو گوڵه‌گه‌نم و پێنووسێکشی پێوه ‌بوو. ئه‌م ئاڵاپیرۆزه‌، تا رووخانی  کۆماری کوردستان، له‌ گوندی یه‌کشه‌وه‌، له‌سه‌ر ئه‌و سه‌ربانه‌، به‌رێزه‌وه‌ هه‌ر ده‌شه‌کاوه‌و ئێستاش خه‌ڵکه‌ که‌ هه‌ر ده‌ڵێن خۆزگه‌ به‌و رۆژانه‌، بلێی .

سه‌رنج : ئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ که‌ له‌ رژه‌که‌دا، ‌به‌ر له‌ سه‌فه‌که‌وه‌ ده‌روا،  باوکی  من‌ { سه‌رهه‌نگ سه‌لاح ] ه‌، که‌ فه‌رمانده‌ی ته‌واوی ئه‌رته‌شی کوردستان بووه‌.

دوی رێبه‌ندان
 جه‌ژنی رێبه‌ندان، به‌نرخه‌ بۆ گه‌ل
ره‌وڕه‌وه‌ی خه‌بات، سه‌ر ئه‌خا له‌که‌ل
تیشکی تێگه‌ین، له‌ دوندی شاهۆ
رووناک ئه‌کاته‌و، خاکی پاکی تۆ
هۆزی هۆگری هه‌تاوی هه‌ستان
ئه‌بنه‌ په‌پووله‌ی شه‌می کوردستان
کوردی ئیزه‌دی و شیعه‌ و موسایی
سوننی وئه‌هلی حه‌ق، گه‌ور و عیسایی
بادینی و لوڕ و له‌ک و گۆرانی
داسنی و زازا و فه‌یلی و سۆرانی
کۆئه‌بن، له‌ کن ئاڵای رزگاری
کوردانه‌ ئه‌ژین ، له‌ کورده‌واری
شای به‌زیوی کش، پاکی ئه‌بن مات
ئه‌و رۆژه‌، سۆران ئه‌گاته‌ ئاوات

ح . س.  سوران . تاران -  2/11/2705   =  2/11/1384.

 سه‌ره‌وه‌. ده‌سپێک.

ئه‌م بابه‌ته‌ چاپ بکه‌!

   ئه‌م بابه‌ته‌ بۆ هاوڕێکه‌ت بنێره:

© www.giareng.com
All rights reserved 2005.