Ö:: راستیه‌کی تاڵ به‌ڵام کۆتاییکی خۆش

 وه‌رگێرانی:  ئه‌حمه‌د ته‌یموری

راستیه‌کی تاڵ به‌ڵام کۆتاییکی خۆش. به‌شی دووهه‌م
پێترا دوای خواردنه‌وه‌ی قاوه‌ و جیابوونه‌وه‌ له‌ هانس، به‌ره‌و لای ئیستگه‌ی بووسکه‌ ڕۆیشت که‌ که‌مێک له‌ خواره‌وه‌ی قاوه‌خانه‌که‌ بوو، به‌ گه‌یشتنی بووسه‌که‌ راوه‌ستابوو. به‌ر له‌وه‌ی ده‌ر‌گاکانی ببسترێ‌ و به‌ڕێکه‌وێ‌ به‌ره‌و شه‌قامه‌که‌ی ئه‌وان، پێترا به‌ په‌له‌ خۆی هاویشته‌ نێو بووسه‌که‌. ناوبراو له‌ نێو بووسه‌که‌ سیموونه‌،‌ یه‌کێک له‌ هاوپۆله‌کانی بینی که‌ له‌ قوتابخانه‌ ده‌هاته‌وه،‌ ناوبراو‌ ئیستگه‌یه‌ک به‌ر له‌ ئه‌و سوار ببوو. پێترا له‌ ته‌نیشت ئه‌و دانیشت و لێی پرسی: کاته‌کانی دوای ئه‌و پۆله‌که‌ چۆن بوو؟ سیموونه‌‌ کچێکی زۆر ئارام  و پێترای زۆر خۆش ده‌ویست و له‌ پۆلی قوتابخانه‌ش یه‌ک ره‌دیف له‌ پشت سه‌ری ئه‌و و پێتر داده‌نیشت، ووتی زۆر گرینگ نه‌بوو تۆ شتێکت له‌ ده‌ست نه‌داوه‌ ئه‌گه‌رچی له‌ پۆله‌که‌شدا نه‌بووی. له‌ درێژه‌ی قسه‌کانیدا ووتی: هیوادارم  ده‌مه‌قاڵه‌ی شه‌وی ڕابردوو تۆی زۆر نگران نه‌کردبێ. له‌ ڕاستی دا  هه‌ڵس و که‌وتی پێتر له‌م دوایه‌دا منیشی زۆر نگران کرد، ناوبراو خۆی زۆر لووس کرد بوو، زۆر خۆشم له‌ هه‌ڵس و که‌وتی نایه‌ت. تۆ کارێکی باشت کرد که دۆستایه‌تی خۆت له‌گه‌ڵی دا تێک دا. له‌ نێو پۆله‌که‌دا پۆزه‌ی شکا، ناوبراو هه‌میشه‌ به‌ بوونی تۆ شانازی به‌ خۆ وه‌ ده‌کرد و ئه‌وه‌ی به‌ ڕووی کچه‌کانی تر دا  ده‌دا و وا بۆ خۆی بیری ده‌کرده‌وه‌ که ده‌بێ‌ هه‌موو کچه‌کان بۆ دۆستایه‌تی ئه‌و سکاڵا بکه‌ن. ئێستا که‌ تۆ له‌و‌ جیا بوویته‌وه‌، ته‌نیا ئانجلا قوتابی پۆله‌که‌ی بنده‌ستمان نه‌بێ، که‌ ئه‌ویش ته‌نیا نێوه‌که‌ی تۆزیک خۆشه‌، که‌سی دی له‌ کچه‌کان سه‌رنجی پێتر ناده‌ن. پێترا ووتی: تۆ راست ده‌ڵێ، ئه‌و هه‌ر وایه‌ و شه‌وی رابردوو، تۆ خۆت بووی و ئاگات لێ بوو که‌ چۆن خۆی گه‌وره‌ نیشان ده‌دا. به‌و جۆره‌ خۆی نیشان ده‌دا که‌ له‌ لووتی فیل که‌وتووه‌ته‌ خواره‌وه،‌ هه‌ر به‌و هۆیه‌وه‌‌ من نێوانی دۆستی خۆم له‌گه‌ڵیدا تێک دا. له‌و کاته‌دا بووسه‌که‌ گه‌یشته‌ نزیک ماڵی پێترا و ناوبراو به‌ ووتنی تا به‌یانی یه‌ک ده‌بینین، له‌ هاورێکه‌ی جیا بووه‌وه‌ و له‌ بووسه‌که‌ دابه‌زی و یه‌ک ڕاست به‌ره‌و ماڵ چوو. ئه‌و به‌ دایکی که‌ تازه‌ له‌‌ کار گه‌ڕابووه‌ وه‌ ماڵه‌وه‌ و له‌ چێشتخانه‌که‌‌ خه‌ریکی شۆردنی ده‌فرو و دۆڵه‌ بوو بۆ ئاماده‌ کردنی شێو، سڵاوی کرد و جانتایی قوتابخانه‌که‌ی له‌ ته‌نیشت قه‌نه‌فه‌ی ژووری میوان دانا و چووه‌ ژووره‌که‌ی خۆی. یه‌که‌م کارێک که‌ کردی، هه‌موو وێنه‌کانی خۆی و پێتر که‌ به‌ دیواره‌که‌وه‌‌ هه‌ڵواسیبوو که‌نده‌وه‌ و له‌گه‌ڵ وێنه‌ی سه‌ر مێزه‌که‌، هه‌ر هه‌موو فڕیدایه‌ چه‌کمه‌چه‌ی مێزه‌که‌یه‌وه‌. دوایش سی دییه‌ک له‌ گۆرانیه‌ کۆنه‌کان به‌ نێوی" لاڤ ئیز ئوونلی فۆر له‌ترز" ( عه‌شق ته‌نیا چوار وشه‌یه‌) خسته‌ سه‌ر ده‌ستگای ئه‌ستریو و (گۆشی) کرده‌ گوێی و ئه‌و ڕۆمانه‌ عه‌شقیه‌ که‌ سیموونه‌ی‌ هاورێ به‌ بۆنه‌ی رۆژی له‌ دایک بوونی به‌ دیاری به‌وی دابوو، گرته‌ ده‌ست و ده‌ستی به‌ خوێندنی کرد.  

به‌و‌ شێوه‌یه‌ ئیدی نه‌ بیری لای تووڕه‌ بوونه‌که‌ی له‌ پێتر و نه‌ لای ناسیاوه‌تی‌ هانس مابوو، به‌ڵکوو ته‌واوی بیر و هۆشی له‌سه‌ر خۆێندنه‌وه‌ی ڕۆمانه‌که‌ و گوێشی له‌‌ مووزیکی سێ دییه‌ک‌ که‌ 12 گۆرانی  تێدابوو، ده‌گرت و گوێ گرتن و خوێندنه‌وه‌که‌ی نزیکه‌ی یه‌ک کاتژمێری خایاند. هێشتا 16 لاپه‌ره‌ی له‌ ڕۆمانه‌که‌ ‌خوێندبوو و‌ گه‌یشته‌  جێگه‌یه‌ک که‌ لاوێک ئه‌وه‌نده‌ دۆست کچه‌که‌ی له‌ لای خۆشه‌ویست بوو ته‌نانه‌ت‌ تاکوو سنووری په‌ره‌ستن، ئه‌وه‌ی خۆش ده‌ویست  و هه‌روه‌ها ده‌ویست باوک و دایکی بۆ ماوه‌یه‌کی نادیار به‌ جێ بهێڵێ و بڕواته‌ سه‌فه‌رێکی دوورودرێژ‌، سه‌ره‌تا بۆ ئاشنا بوون به‌ ئاو و هه‌وای ئۆسترالیا و ناسینی ئه‌و وڵاته‌ بچێته‌ ئه‌وه‌ێ. ناوبراو بۆ ئه‌م سه‌فه‌ره‌ بۆ وڵاتێکی دی خه‌ریکی خۆ کۆ کردنه‌وه‌ و ماڵئاوایی له‌ هه‌ڤاڵ و دۆستانی، خۆی ئاماده‌ ده‌کرد، له‌ هه‌مان کاتدا هه‌ستی کرد یه‌کێک‌ له‌ ده‌رگاکه‌ی ده‌دا. ئه‌و گوێشیه‌که‌ی له‌سه‌ر گوێ هه‌ڵگرت و ووتی: فه‌رموو وه‌ره‌ ژوورێ، دایکی بوو که‌ بۆ شێو لێنان داوای یارمه‌تی لێ کرد. دایکی، که خه‌ریک بوو ده‌هاته‌‌ ژووره‌وه‌ ووتی: عه‌زیزم بۆ شێوی حه‌ز له‌ چی ده‌که‌ی؟ باوکیشت ساتێک له‌مه‌و‌ پێش ته‌له‌فوونی بۆ کردم، ووتی:‌ نزیکه‌ی  یه‌ک کاتژمێری دی ده‌گه‌ڕێمه‌وه‌ ماڵ. پێترا ووتی: دایکه‌ هه‌رچی ئێوه‌ حه‌زتان‌ لێیه‌ منیش ده‌یخۆم، دایکی لای خۆیه‌وه‌ پێی سه‌یر بوو! له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێترا هه‌موو کات جۆری خۆراکی دیاری ده‌کرد. که‌چی ئێستا ده‌ڵێ هه‌رچی خۆتان حه‌زتان لێیه‌ منیش ئه‌وه‌ ده‌خۆم، دایکی جارێکی دی پرسیاری لێ کرد و دوو جۆر خواردنی پێشنیار کرد، ماکارۆنی له‌گه‌ڵ سووسی ته‌ماته‌ یاخۆ په‌تاته‌ی برژاو(پۆمفریت)، پێترا به‌ بێ ده‌ستپێک ووتی: دایکه‌ ماکارۆنی، دایکی ووتی: ده‌باشه‌ وه‌ره‌ ئه‌و پیازه‌ پاک و وردکه‌ بۆم، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خۆت ده‌زانی من به‌ پیاز حه‌ساسیه‌تم هه‌یه‌. پێترا به‌ ناچار له‌ جێگه‌ی هه‌ستایه‌ سه‌رپێ و چوو به‌ره‌و چێشتخانه‌که‌ و چوار پێوازی پاک کرد و له‌سه‌ر دارێکی ساف ئه‌وانی ورد کرد و له‌وێ بۆ دایکی دانا که‌ له‌ نێو ڕۆنه‌که‌ سووری کاته‌وه‌ و به‌ دایکی که‌ خه‌ریکی وردکردنی ته‌ماته‌ بوو، ووتی: دایکه‌ ده‌ته‌وێ که‌ ماکارۆنیه‌که‌ش بخه‌مه‌ نێو ئاوه‌ گه‌رمه‌که‌وه‌؟ دایکی له‌ وڵامدا ووتی: به‌ڵێ، کارێکی زۆر باشه‌، هه‌ڵبه‌ت ئه‌گه‌ر ئاو و خوێه‌که‌ به‌ جۆش هاتبێ! پێترا ووتی: ئه‌وه‌ته‌ ئاوه‌که‌ قوڵ ده‌دا، به‌ڵام نازانم که‌ خوێت به‌ ئه‌ندازه‌ تێ کردووه‌ ؟ دایکی ووتی: به‌ڵێ، خوێم به‌ ئه‌ندازه‌ تێ کردووه‌، به‌ڵام ده‌توانی به‌ که‌وچک تاقی که‌یته‌وه‌، ئه‌گه‌ر که‌م خوێ بوو ده‌توانی تۆزێکی دی خۆیی تێکه‌یت .

 

پێترا بێ ئه‌وه‌ی تاقی کاته‌وه‌ بزانێ خوێ زۆره‌ یان نه‌، یه‌ک که‌وچکی دی خۆی  کرده‌ نێو ئاوه‌که‌ که‌ ده‌کۆڵ، به‌ هۆی تێکه‌ڵ بوونی خوێکه‌ له‌ نێو ئاوه‌‌ گه‌رمه‌که و قوڵدانی ئاوه‌که‌ و‌ له‌و کاته‌ پێترا ماکارۆنیه‌که‌ی کرده‌ نێو ئاوه‌ کوڵاوه‌که‌‌. هه‌ر که‌ ماکارۆنیه‌که‌ نه‌رم بوو ناوبراو که‌وچکی هه‌ڵگرتوو تۆزێک له‌ ئاوه‌که‌ی تام کرد که‌ زۆر سوێر بوو. ڕووی کرده‌ دایکی و ووتی دایکه‌ زۆر سوێره‌، دایکی ووتی قه‌یناکا، ماکارۆنی له‌‌ نێو ئاوی گه‌رمدا زوو ده‌کۆڵێ، پاشان ئاوی پیا ده‌که‌ن و سوێریه‌که‌ی نامێنێ. ئێستا ته‌ماته‌ و پێوازیش بۆ سووروه‌ کردن ئاماده‌یه‌. پێترا خه‌ریک بوو سه‌یری  قوڵه‌ی ئاوی ماکارۆنیه‌که‌ی ده‌کرد که‌ دایکی به‌ تاوه‌که‌ و ئه‌و ته‌خته‌داره‌ی که‌ پێوازه‌که‌ی له‌ سه‌ر وورد کرابوو هاته‌ ژووره‌وه‌ و ووتی: ئه‌م چاوه‌ غازه‌ که‌ رۆشنه‌ با بۆ من بێ که‌ پیواز و ته‌ماته‌که که‌مێک له‌سه‌ر سوور که‌مه‌وه‌، تۆ ئێستا ئاو به‌ ماکارۆنیه‌کهدا بکه‌‌ و که‌مێکیش ڕۆن بکه‌ بنی ئه‌و قاو‌له‌مه‌یه‌، له‌ هه‌مان کاتدا چاوێکی دی غازه‌که‌ی رۆشن کرد، ووتی: ئه‌مه‌ش بۆ تۆ قاوله‌مه‌که‌ی له‌سه‌ر دانێ. تۆزێک که‌ گه‌رم بوو، ئاوی سارد به‌ ماکارۆنیه‌کهدا بکه‌‌ و بیکه‌‌ ناو رۆنه‌که‌وه‌و لێگه‌ڕێ با به‌ گه‌رمایه‌کی زۆر کز وه‌کوو برنج ده‌م بکێشێ. ئه‌و له‌ کاتێ ئه‌مانه‌ی به‌ کچه‌که‌ی ووت، که‌ خۆی پیوازه‌ وورد کراوه‌که‌ی سوور ده‌کرده‌وه‌ و ته‌ماته‌که‌شی به‌ سه‌ردا کرد، که‌مێک بیبه‌رو و به‌هارات و خوێ و سه‌وزه‌ی وشک کرد به‌‌ سه‌ریان و یه‌ک کیسه‌ سووپی‌ ئاماده‌ کراوه‌ی تێ کرد و ئاوی ساردی به‌سه‌ریاندا کرد و ده‌می تاوه‌که‌ی له‌سه‌ر دانا.  پێترا که‌ یه‌که‌م جاری بوو له‌ چێشتخانه‌ یارمه‌تی دایکی ده‌دا، زوو کاره‌که‌ی خۆی ته‌واو کرد و سه‌یری ده‌ستی دایکی ده‌کرد که‌ چۆن کار ده‌کا. ناوبراو له‌ بیری چوو بوو که‌ ئاگری غازی خۆراکه‌که‌ی که‌مکاته‌وه‌ . هه‌ر بۆیه‌ له‌ بن قاوله‌مه‌که‌وه‌ قڕ چوو قاچی رۆنی داخ ده‌بیسترا که‌ دایکی به‌ بیستنی ئه‌و قڕ چوو قاچه‌ ووتی ده‌ره‌جه‌ی گه‌رمه‌که‌ی بخه‌ره‌ سه‌ر ژماره‌ یه‌ک و خۆی تۆزێکی دی ئاوی کرد به‌سه‌ریا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بنی تاوه‌که‌ نه‌سووزێ و بۆیان بخورێ.

 کاری چێشتخانه‌ ته‌واو بوو، پێترا خۆی هاویشته‌ سه‌ر قه‌نه‌فه‌ی ژووری میوان و ته‌له‌فیزیونه‌که‌ی کرده‌وه‌. له‌و کاته‌دا دایکی مێزی شێو خواردنی ئاماده‌ ده‌کرد و سه‌یری کاتژمێری کرد و وتی: هه‌ر ئێستا باوکت دێته‌وه‌. پێترا ووتی: دایکه‌ ئه‌مڕۆ پێنج شه‌مه‌یه‌ تێ ڤی زه‌نجیره‌یه‌ک پیشان ده‌دا‌ له‌سه‌ر کێشه‌ی دوو کارمه‌ند، که‌ چۆن" ماتوولا" رۆڵی پۆلیسی سڕی ده‌گێرێ، ئێستا ده‌ستی پێ کردوه‌، ناته‌وێ سه‌یری بکه‌ی؟ من که‌ تا ئه‌م فیلمه‌ ته‌واو نه‌بێ، شێو ناخۆم. دایکی ووتی، باوکت هێشتا نه‌گه‌یشتووه‌، تا ئه‌و نه‌یه‌ته‌وه‌ منیش شێو ناخۆم. هه‌ر بۆیه‌ تا ئه‌و دێته‌وه‌ ده‌توانین پێکه‌وه‌ سه‌یری بکه‌ین!

پێترا ووتی: ده‌ی خێراکه‌ وه‌ره‌،‌ یه‌کێکیان کوشت و ڵاشه‌که‌شیان له‌ نێو ئاو  فڕێدا. ئێستا پۆلیس، مه‌له‌وانی تایبه‌تی هه‌یه‌ و لاشه‌که‌ له‌ چۆمه‌که‌ ده‌رده‌هێنێ. پێترا ده‌نگی ته‌له‌فیزیونه‌که‌ی تۆزێکی دی بڵندتر کرد و دایکیشی هات و له‌ ته‌نیشت کچی نازداری  دانیشت. کاتژمێر له‌ شه‌ش و نیوی پاش نیوه‌ڕۆ تێ په‌ری بوو که‌ ده‌نگی ترپه‌ی پێیه‌ک هات  که‌ ئه‌ویش باوکی پێترا بوو‌ هاته‌ ژووره‌وه‌ و  پاشسڵاو، کۆته‌که‌ی ده‌رهێنا و  به‌ چڵاکیدا هه‌ڵواسی و ماچێکی کچه‌که‌ی و ژنه‌که‌ی کرد و دانیشت و ووتی: ئاخ! چ رۆژێکی درێژ بوو، هه‌م ماندووم و هه‌میش برسیمه‌. پێترا ووتی باوکه‌ داوات لێ ده‌که‌م تۆزێک خۆت ڕاگره‌ تا ئه‌م فیلمه‌ ته‌واو ده‌بی، زۆر گرینگه‌، ئه‌گه‌ر بته‌وێ من به‌ کورتی ئه‌وه‌ی که‌ پیشان داوه‌‌ ، بۆت ده‌گێرمه‌وه، حه‌ز ده‌که‌ی‌؟! باوکی ووتی: باشه‌ قه‌بووڵمه‌، به‌ڵام سه‌ره‌تا مووڵه‌تم بده‌ سه‌رێکی‌‌ ده‌سشۆری بده‌م و دواویش پێم خۆشه‌ که‌ بۆمی بگێریته‌وه‌. چه‌ند ده‌قه‌یه‌ک زیاتر بۆ ته‌واو بوونی فیلمه‌که‌ نه‌مابوو که‌ باوکی هاتوو پێترا به‌ له‌زه‌ته‌وه‌ چیڕۆکی فیلمه‌که‌ی بۆ باوکی گێڕایه‌وه‌ و له‌هه‌مان کاتدا فیلمه‌که‌ به‌ دۆزینه‌وه‌ی جێگه‌ و په‌ناگای پیاوه‌ قاتڵه‌که‌ له‌لایه‌ن ماتوولا و ده‌ستگیرکردنی بکۆژ کۆتایی هات. له‌م که‌ینو به‌ینه‌دا دایکی پێترا غازه‌که‌ی کووژانده‌وه‌ و شیو ئاماده‌ بوو. ئه‌وان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی سه‌یری هه‌واڵه‌کانی کاتژمێر هه‌فتی ئێواره‌یان ده‌کرد‌، ده‌ستیان به‌ خواردنی شێو کرد.

ن: دوکتور گولمراد مرادی

وه‌رگێرانی:  ئه‌حمه‌د ته‌یموری

2006.11.3

 سه‌ره‌وه‌. ده‌سپێک.

ئه‌م بابه‌ته‌ چاپ بکه‌!

   ئه‌م بابه‌ته‌ بۆ هاوڕێکه‌ت بنێره:

© www.giareng.com
All rights reserved 2005.