Ö:: نووسه‌رو نووسین و ڕه‌خنه .. خۆراکی جه‌سته‌ی پێشکه‌وتنه

نووسینی: م . حه‌مید عه‌زیز

نووسین: پیرۆزی گه‌یاندنی ڕسته‌ نه‌گه‌یه‌ندراوه‌کان و ووشه‌ قورس و مه‌حاڵ و نه‌توانراوه‌کانی ووتنه‌ بۆ به‌هێزتربوون و باشتربوون و جوانتربوونی ژیان به‌رامبه‌ر خه‌ڵک و کاربه‌ده‌ستانی گوێ نه‌گرو خه‌م نه‌خۆری ووڵات.. نووسین و دنیای کتێب و په‌رتووک ده‌ربڕینی ئازاری نه‌ته‌وه‌یه‌کی خه‌فه‌کراوی ده‌ست و ده‌م به‌ستراوو هاواره‌کانی نان و ئازادی گه‌لێکه‌‌‌ به‌رامبه‌ر فیرعه‌ون و سووڵتانه‌کانه‌ بێ به‌زه‌ییه‌کان. نووسین و فه‌رهه‌نگ جیهانێکی نه‌رم و نیانه‌‌ بۆ گۆش کردنی نه‌وه‌یه‌کی له‌سه‌رخۆو ژیرو کامڵ.. ‌هه‌روه‌ها بۆ ڕاگرتنی پیرۆزی یه‌کانی مرۆڤ و ڕوانینه‌ جوانه‌کانه‌ له‌ مرۆڤه‌وه‌ بۆ بوونه‌وه‌رانی ترو خۆشگوزه‌رانیه‌‌ بۆ گۆی زه‌وی و وواتا دانه‌ به‌ ژیان و گه‌وره‌یی و جوانی مرۆڤ. نووسین جیهانی نیشتمانێکی ئاسووده‌و باخچه‌ی گووڵ و به‌هه‌شتی گه‌لێکی هێمنه‌.. کلیلێکه‌ بۆ کردنه‌وه‌و پاقژ کردنی قوفڵی ده‌رگای بیروهۆشی ژه‌نگاوی ‌و ڕزیو له‌ ئێستای کۆیلایه‌تی به‌ مقاشی کلتورو ئاین .. نووسین لۆکه‌یه‌کی نه‌رمی ئازارشکێنه‌ بۆ بیری مرۆڤی ئازادی خوازو چه‌قۆیه‌کیشه‌ ملی ئه‌ستوری بێ خه‌می ده‌سه‌ڵاتێکی تاکڕه‌و ده‌بڕێ . نووسین و ڕۆشنبیری و پێشکه‌وتن و مه‌ده‌نی یه‌ت و شارستانیه‌ت و دنیای جیهان گیری و سێکۆلار هه‌موو ئه‌ندامی یه‌ک خێزانن که‌ خوای ژیان و به‌خته‌وه‌رین بۆ مرۆڤایه‌تی و چاویلکه‌یه‌کی جواننی یه‌کسانی کۆمه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگن له‌ چاوی نه‌ته‌وه‌یه‌کی چه‌وساوه‌ و زووڵم لێکراو، که‌ دنیای ڕه‌نگه‌ پرته‌قاڵی یه‌کانی تابلۆی ژیان و کامه‌رانی پێ ده‌بینن ..!! . 

ته‌م و بۆشایی له‌ ژیان و بوونی ئاده‌میزاددا کێشه‌یه‌که‌و مر‌ۆڤ تووشی بێ هیوایی و سه‌غڵه‌تی باری ده‌روونی و ڕاڕایی و بێ سه‌روبه‌ری و بێ به‌رنامه‌یی ده‌کات. بۆیه‌ که‌ به‌یانی له‌ خه‌و هه‌ستای نه‌خشه‌ی ئه‌وه‌ت هه‌بێ که‌ چی ده‌که‌ی و به‌ره‌و کوێ ده‌چی هیچ ڕسته‌یه‌کی ناشرینیش به‌په‌ڕه‌ی سیماته‌وه‌ نابینرێ .. هه‌مان به‌یانی به‌ڵام بێکار یان بێ به‌رنامه‌ بیت ناڕه‌حه‌ت و بێ تاقه‌ت دیار ده‌بیت سیمای خۆت و هه‌موو جه‌سته‌شت تێک ده‌چێت. تۆ که ‌خۆت بێ به‌رنامه‌و نه‌زانی سبه‌ینێ چی ده‌که‌ی.؟. ئه‌ی چۆن کارو به‌رنامه‌و ڕه‌خنه‌ بۆ خه‌ڵک داده‌نێی. هه‌مان شته‌ له‌ داهێنانیشدا که‌ مرۆڤ خۆی داهێنان نه‌کات چۆن ده‌توانێ ڕه‌خنه‌ له‌ داهێنانی یه‌کێکی تر بگرێ که‌ به‌ته‌واویش لێی حاڵی نه‌بێت. زۆربه‌مان له‌زمانی ئه‌ده‌ب و نووسین ناگه‌ین له‌ئه‌نجامی ئه‌و تێنه‌گه‌یشتنه‌ ڕه‌خنه‌ ده‌گرین و .. هتد. زۆرجاریش بۆشایی و نه‌مان و بڕینی ڕێگاکان به‌ره‌و ئامانجێکی دیاری کراو یان کۆتایی هێزو دانیشتن و گێره‌ شێوێنیمان فێر ده‌کات، هه‌ندێ جاریش ئه‌و بۆشاییه‌‌ هونه‌رو جوانی یان کاره‌سات و ڕق لێبوون ده‌خوڵقێنێ. که‌سیش نییه‌ له‌ جیهاندا لاواز بێت و هیچ نه‌زانێت ته‌نها جیاوازی له‌نێوان توواناکاندا هه‌یه‌.. بۆیه‌ که‌ که‌سێک له‌ قوتابخانه‌ لاوازه‌ له‌ئیشێکی تر به‌هێزو زیره‌ک و سه‌رکه‌وتووه‌. زۆربه‌ی زانایانی جیهان به‌تایبه‌ت زانا وێژه‌یی و فکریه‌کان قوتابخانه‌یان ته‌واو نه‌کردووه‌ نمونه‌ی هه‌مووشیان فه‌یله‌سوفی ئێرله‌ندی برناردشۆیه‌. له‌ ڕاستیدا ڕه‌خنه‌ قوتابخانه‌یه‌ نابێ هه‌رکه‌سێک هاتوو خۆی پێدا بکات و پێنووس یان زمانی بۆ بخاته‌ گه‌ڕ. به‌ڕای من نووسه‌رو ڕؤشنبیر دووای ته‌واو کردنی ئه‌و قوتابخانه‌یه‌ وه‌ک و پسپۆڕ یان وه‌ک و ئه‌زموون که‌ له‌ دووای کارو شاره‌زایی زۆر له‌ نووسین و ئه‌ده‌ب و وێژه‌و له‌ خۆ ڕابینین و که‌ڕه‌خنه‌ له‌بابه‌تێک ده‌گرن خۆیان له‌ بابه‌ته‌یان به‌هێزتر نووسیبێ و هه‌بێ ، ته‌نهاش بۆ مه‌رامی پێشکه‌وتنی هونه‌ر یان باشتر بوونی ئه‌و که‌سه‌ی که‌ ڕه‌خنه‌ی لێ ده‌گیرێ ڕه‌خنه‌ بگیرێ . ته‌نها ڕه‌خنه‌ی دروست که‌ریش هونه‌رو کاری نووسینه‌. ڕه‌خنه‌ش بۆ مه‌رامی جوان کردن و باشتر کردنی کاره‌ لاوازو کاڵه‌کانه‌ نه‌ک بۆ نابووت کردنی کاری جوان یان له‌ ئه‌نجامی کینه‌و ڕقی هه‌ستێکی ناوه‌وه‌ی نووسه‌ر خۆی بێت و خۆی به‌تاڵ بکاته‌وه‌ به‌و نووسینه‌ و نیشاندانی که‌سێتی نوسه‌رێکی تر به‌ ناشرینی بخاته‌ ڕوو بۆ خوێنه‌ران. زۆربه‌ی ووتاره‌کانی سایت و ماڵپه‌ڕو ماڵه‌ کوردی یه‌کان وه‌ڵام دانه‌وه‌ی یه‌کترو باسی عه‌یب و عاری یه‌کتر ده‌کرێت تیایدا، به‌ڕاستی مرۆڤ به‌و جۆره‌ نووسین و وه‌ڵام دانه‌وانه‌‌ هه‌ستی بریندار ده‌بێ و ده‌شکێ و ئه‌و جۆره‌ رێبازی نووسینه‌ش که‌به‌ ووشه‌ی نه‌شیاوو ناشرین ده‌ست پێ ده‌کات شێوه‌یه‌کی زۆر بازاڕی و نائه‌کادیمی یه‌و ناچێته‌ قاڵبی ڕه‌خنه‌ی وێژه‌یی یه‌وه‌ وه‌ک و پێنووس به‌ خه‌رمانه‌ی ڕۆشنفیکری نه‌ته‌وه‌یه‌ک سه‌یر ناکرێ که‌ خزمه‌ت به‌ گه‌له‌که‌ی بکات. به‌ڵکو له‌ ڕووی نووسیندا دیاره‌و دێڕی ڕکو کینه‌ و شه‌ڕه‌نگێزی‌یه‌ به‌ئاشکراش دیاره‌ ئه‌وه‌ ڕه‌خنه‌ نییه‌ به‌ڵکو ناحه‌زی و ناشرینی به‌ که‌سایه‌تی کردنی یه‌کتره‌‌. نووسه‌رو پێنووس و دنیای ڕۆژنامه‌و ووێژه‌ ته‌نها یه‌ک بابه‌ته‌ ئه‌ویش داهێنانه‌، داهێنانیش بۆ خزمه‌تی نه‌ته‌وه‌ی خۆت یان مرۆڤایه‌تی ده‌نا نه‌یکه‌یت باشتره‌. ئه‌گه‌ر مرۆڤ نه‌یتووانی داهێنان بکات ده‌توانێ ڕێگه‌ له‌خه‌ڵکیتر نه‌گرێ له‌ فه‌رهه‌نگ و نووسیندا چونکه‌ نووسین دنیای ئازادی یه‌ بۆ ده‌ربڕینی کاره‌ قورس و نه‌تووانراوه‌کان بۆ باشتر کردنی ژیانی مرۆڤ و به‌ره‌و سه‌ربه‌ستی یه‌کجاره‌کی له‌ژیانی ژێرده‌ستی و دیلێتی مرۆڤدا.. یان ووشه‌ نه‌توانراوه‌کانی ڕاسته‌وخۆ ووتنی به‌رامبه‌ر سووڵتانه‌کانه‌ که‌ له‌سه‌ره‌وه‌ی ووتاره‌که‌دا باسمان کردووه‌. هه‌میشه‌ پێنووسه‌کان ده‌شکێندرێن له‌ نیشتمانی که‌م ئه‌ندام و ناته‌واودا که‌م ئه‌ندامێتی له‌ بیرو هۆش نه‌ک مه‌به‌ست له‌ئه‌ندامی جه‌ستیی، هۆکه‌یشی ناحاڵێتی ده‌سه‌ڵات و مرۆڤ و ده‌وروبه‌رێتی له‌ نووسه‌رو ڕۆشنبیر به‌ڵام ئه‌وه‌ زۆر کێشه‌ نی یه‌ چونکه‌ نووسه‌ران و ڕؤشنبیرانی هه‌موو جیهان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کۆکن و ئاماده‌ن که‌ چییان لێ به‌سه‌ربێت له‌سه‌ر مافی ڕه‌وای گه‌له‌که‌یان. هه‌ناسه‌کان کپ ده‌کرێن و زه‌رده‌خه‌نه‌کان ده‌مرێنرێن و له ‌هه‌ندێ نیشتمان و کارو ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تیش له‌هه‌ندێ خێزانیشدا جیاوازه‌ بۆیه‌ هه‌موو له‌یه‌ک ناچین له‌ تووڕه‌بوون و له‌ ژیری و ناژیریدا.. هه‌میشه‌ش ووتومانه‌ ژیان‌ به‌جیاوازییه‌وه‌ جوانه با هه‌وڵ نه‌ده‌ین وه‌کو دیکتاتۆره‌کان بین گرنگ ئه‌وه‌یه‌ مرۆڤین و ڕێز له‌یه‌ک بگرین چۆن بیرده‌که‌ینه‌وه‌ ئازادین..!.‌ خۆمان به‌ ئاغا ده‌زانین که‌چی هه‌موو ژێرده‌سته‌ی کلتورێکی سه‌قه‌ت و ئاینێکی ئه‌فساناوی ترسناکین. له‌منداڵی یه‌وه‌ به‌ قاڵبی خواری په‌روه‌رده‌و تووندو تیژی و نه‌فامی ده‌وروبه‌رو ووشه‌ پێچه‌وانه‌کان ژیاوین وه‌ک و ئه‌و ووشه‌و کردارانه‌ی که‌ عه‌یب نین له‌ جیهاندا له‌لای ئێمه‌ عه‌یبێکی گه‌وره‌ن وه‌هه‌روه‌ها به‌پێچه‌وانه‌وه‌. چوار هه‌نگاوی ژیان که‌هه‌رچوایان گه‌وره‌ترین هه‌ڵه‌ن بۆ ئێمه‌ی مرۆڤی ڕۆژهه‌ڵاتی به‌گشتی و بۆ کوردی کوردستانی به‌تایبه‌تی ئه‌م چوار خاڵ و ماڵی دنیای په‌روه‌رده‌یه‌ش ئه‌مانه‌ن که‌ گرنگن و بوونه‌ته‌ هۆی ژیان و بوونمان له‌ باشی و خراپیدا له‌ ڕۆژهه‌لاتی ناڤیندا: 

  1. خێزان: په‌روه‌رده‌ی ده‌ستی دایک و باوکی نه‌خوێنده‌وار. گه‌وره‌بوون و گه‌شه‌ کردن له‌گه‌ڵ دایک و باوکی بێئاگا له‌ ژیان و په‌روه‌رده‌دا.
  2. قوتابخانه‌: په‌روه‌رده‌ی ده‌ستی مامۆستای بیروهۆش کۆن و سیستمی لێدان و تێنه‌گه‌یشتن.
  3. کۆمه‌ڵ: گه‌وره‌بوون له‌گه‌ڵ په‌روه‌رده‌ی کلتورێکی سه‌قه‌ت و ئاینێکی ترسناک.
  4. ده‌ووڵه‌ت: په‌روه‌رده‌ی سیستمی ووڵاتی دیکتاتۆری که‌ هه‌ر به‌شی خه‌ڵکه‌که‌ی زیندان و تێهه‌ڵدان بووه‌. ئه‌گه‌ر مرۆڤ به‌و هه‌نگاوه‌ سه‌ره‌کیانه‌دا ژیان به‌و شێوه‌یه‌ بگوزه‌رێنێ هه‌رگیز مرۆڤێکی ئاسایی نابێت.. بۆیه‌ ئێمه‌ش زۆربه‌مان به‌و شێوه‌یه‌ ژیاوین و ئاسایی و کامڵ نین .

م . حه‌مید عه‌زیز             

 سه‌ره‌وه‌. ده‌سپێک.

ئه‌م بابه‌ته‌ چاپ بکه‌!

   ئه‌م بابه‌ته‌ بۆ هاوڕێکه‌ت بنێره:

© www.giareng.com
All rights reserved 2005.