Ö:: "فێستیڤاڵی ڕاپه‌رین"، به سه‌رکه‌وتوویی کۆتایی هات

ماڵپه‌ڕی لاوان

"فێستیڤاڵی ڕاپه‌رین"، به سه‌رکه‌وتوویی کۆتایی هات
ماڵپه‌ڕی لاوان: ڕۆژانی 23، 24، 25/ 02/ 2007 فێستیڤاڵی ڕاپه‌رین، له شاری تۆرکۆی وڵاتی فینلاند به به‌شداری زیاتر له 100 ئه‌ندامی یه‌کیه‌تیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران له وڵاتانی سوئێد و فینلاند، وه به سه‌رپه‌رشتی ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی گشتی یه‌کیه‌تیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران له ده‌ره‌وه‌ی وڵات، بۆ ڕێزگرتن له‌ خۆڕاگری و قاره‌مانێتی خه‌ڵکی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌ ڕاپه‌ڕینه‌کانی چه‌ند ساڵی ڕابردوویاندا، سه‌رکه‌وتووانه به‌ڕێوه‌چوو.

به‌رنامه‌کانی ڕۆژی یه‌که‌م:

سه‌عات 07.30 ی به‌یانی ئه‌ندامانی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سوئێده‌وه‌ گه‌یشتنه‌ وڵاتی فینلاند و له‌ لایه‌ن هه‌یئه‌تێکی هاوبه‌شی کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی یه‌کیه‌تیی لاوان و کۆمیته‌ی حیزبی دێموکراتی کوردستان له‌ وڵاتی فینلاند، به‌گه‌رمی به‌خێرهاتن کران و به‌ره‌و شوێنی حه‌سانه‌وه‌یان بردن.

به‌رنامه‌کانی ڕۆژی یه‌که‌می ”فێستیڤاڵی ڕاپه‌ڕین”  که‌ زیاتر تایبه‌ت بوون به‌ چالاکی‌یه‌ وه‌رزشی‌یه‌کان به‌م شێوه‌یه‌ به‌ڕێوه‌چوون:
سه‌عات 17.30 به‌رنامه‌کانی ”فێستیڤاڵی ڕاپه‌ڕین” به‌ سروودی نه‌ته‌وایه‌تیی ئه‌ی ڕه‌قیب و ده‌قیقه‌یه‌ بێده‌نگی بۆ گیانی پاکی شه‌هیدان، به‌ڕه‌سمی ده‌ستی به‌کاره‌کانی کرد، سه‌ره‌تا له‌لایه‌ن کاک کامیل شه‌خسی به‌ نوێنه‌رایه‌تیی کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ وڵاتی فینلاند به‌گه‌رمی به‌خێرهاتنی لاوانی به‌شداری فێستیڤاڵ کرا و هیوای خواست که‌ پێکه‌وه‌ بتوانن فێستیڤاڵێکی سه‌رکه‌وتوو به‌ڕێوه‌به‌رن.

پێویسته‌ بگوترێ که‌ هه‌یئه‌تێکی نوێنه‌رایه‌تیی کۆمیته‌ی فینلاندی حیزبی دێموکراتی کوردستان به‌ سه‌رپه‌ره‌ستی کاک جه‌لال فاتمی له‌ مه‌راسیمی کردنه‌وه‌ی ”فێستیڤاڵی ڕاپه‌ڕین” دا به‌شداریان کرد و به‌گه‌رمی به‌خێرهاتنی ئه‌ندامانی یه‌کیه‌تیی لاوانیان کرد و چه‌پکه‌ گوڵێکیان پێشکه‌ش به‌ نوێنه‌رایه‌تیی کۆمیته‌ی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سوئێد کرد که‌ له‌لایه‌ن کاک عه‌زیم سه‌فه‌ری ئه‌ندامی کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی‌‌یه‌وه‌ وه‌رگیرا.

به‌دوای مه‌راسیمی کردنه‌وه‌ی فێستیڤاڵه‌که‌دا کێ‌به‌رکێ‌ی تۆپی‌پێ له‌ نێوان گرووپه‌کانی به‌شداردا ده‌ستی پێکرد که‌ پێکهاتبوون له‌ گروپه‌کانی (کۆمار، پێشمه‌رگه‌، گیاڕه‌نگ، لینشۆپینگ، نیشۆپینگ، سالا، کرماشان) له‌ ئاکامی یاری‌یه‌کی دۆستانه‌ دا گروپی کرماشان پله‌ی یه‌که‌م و گروپی گیاڕه‌نگ پله‌ی دووهه‌میان به‌ده‌ست هێنا، پێویسته‌ بگوترێ که‌ یاری‌یه‌کان له‌ که‌ش  وهه‌وایه‌کی دۆستانه‌دا به‌ڕێوه‌چوون و‌ ماوه‌ی نزیک به‌ چوار سه‌عاتیان خایاند.

به‌رنامه‌کانی ڕۆژی دووه‌م:

کاتژمێر 13:00 کۆبوونه‌وه‌ی هاوبه‌شی، کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سوئێد و فینلاند به چاوه‌دێری نوێنه‌رانی ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی گشتی یه‌کیه‌تیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران له ده‌ره‌وه‌ی وڵات، پێکهات. له ماوه‌ی دوو کاتژمێر کاتی کۆبوونه‌وه‌که دا، له‌سه‌ر دوا گۆڕانکارییه‌کان و ئه‌رکی لاوان گفتوگۆکراو هه‌روه‌ها هه‌لومه‌رجی کارکردن له وڵاتی فینلاند خرایه ژێر لێکۆڵینه‌وه. هه‌ر له‌و کۆبوونه‌وه‌یه دا بڕیاری کۆمه‌ڵێک گۆڕانکاریی له کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی لاوانی فینلاند، به ڕاوێژ له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی گشتی، په‌سه‌ند کران، له‌و باره‌یه‌وه ڕاگه‌یه‌نراوی کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی یه‌کیه‌تیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران – فینلاند، له ڕۆژی سێیه‌می فێستیڤاڵ دا خوێندرایه‌وه.

کاتژمێر 16:00، لاوان بۆ گه‌شتی به کۆمه‌ڵ چوونه نێو شار  تا کاتژمێر 19:00. دوای نانخواردن کاتژمێر 21:00، لاوه‌کان، له ماڵی کاک سه‌ید که‌مال حوسێنی کۆبوونه‌وه و کۆڕی شایی، شیعر خوێندنه‌وه، گۆرانی وتن و قسه‌ی خۆش تا کاتژمێر 01:00ی نیوه‌شه‌و به‌رده‌وام بوو و لاوان به‌یه‌که‌وه‌ کاتێکی خۆشیان به‌سه‌ر برد.

به‌رنامه‌کانی ڕۆژی سێ‌یه‌م:

کاتژمێر 13.30 به‌سرودی نه‌ته‌وایه‌تیی و ده‌قیقه‌یه‌ک بێده‌نگی بۆ ڕێزگرتن له‌ گیانی پاکی شه‌هیدان، به‌رنامه‌کانی سێهه‌مین ڕۆژی فێستیڤاڵی ڕاپه‌ڕین ده‌ستیان پێکرد، که‌ به‌م جۆره‌ بوون:

کاک سه‌ید ئه‌حمه‌د حوسێنی به‌ نوێنه‌رایه‌تیی کۆمیته‌ی حیزب له‌ ئوروپا و له‌ وڵاتی فینلاند، جارێکی دیکه‌ به‌ ێرهاتنی هه‌موو به‌شدارنی فێستیڤاڵه‌که‌ی کرد و هیوای سه‌رکه‌وتنی کاره‌کانی خواست، به‌دوای به‌ڕێزیاندا کاک سامران خزری به‌رپرسی کۆمیته‌ی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ وڵاتی فینلاند به‌ به‌خێرهاتنی لاوانی به‌شدار و میوانه‌کانی کرد که‌ پێکهاتبوون له‌ نوێنه‌رانی کۆمیته‌ی حیزبی دێموکراتی کوردستان له‌ وڵاتی فینلاند، نوێنه‌رانی لاونی حیزبی سه‌نته‌ر له‌ وڵاتی فینلاند و به‌شێک له‌ دایکان و باوکان.

کاتژمێر 14:00 هه‌تا 15.20 سیمینارێک له‌ لایه‌ن کاک ڕێبوار که‌ریمی‌یه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ ( لاوان له‌ نێوان ئاواته‌کانی خۆیان و چاوه‌ڕوانیی گه‌وره‌کاندا) به‌ڕێوه‌چوو، کاک رێبوار له‌ سه‌ره‌تای قسه‌کانیدا باسی ئه‌وه‌ی کرد که‌ لاوان وه‌ک نه‌وه‌یه‌کی نوێ که‌وتوونه‌ته‌ نێو شه‌ڕێکه‌وه‌ که‌ هه‌میشه‌ بوونی هه‌بووه‌، ئه‌ویش شه‌ڕی نه‌وه‌کانه‌. دایک و باوکان، به‌شێکن له‌ نه‌وه‌کانی رابردوو و، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ هه‌ر نه‌وه‌یه‌ک به‌گوێره‌ی هه‌لومه‌رجی سه‌رده‌می خۆی، خاوه‌نی کۆمه‌ڵێک تایبه‌تمه‌ندی و تێگه‌یشتنی تایبه‌ت به‌خۆیه‌تی، بۆیه‌ ئاساییه‌ که‌ ئه‌وان له‌ زۆر بواردا به‌دڕدۆنگییه‌وه‌ بڕواننه‌ شێوه‌ی تێگه‌یشتن و هه‌ڵسو‌که‌وتی لاوه‌کان. له‌و پێوه‌ندییه‌دا رێبوار ئاماژه‌ی دا به‌وه‌ی که‌ له ‌دۆخی ئاوا‌ره‌یی و نیشته‌جێبوون له‌ تاراوگه‌دا ده‌کرێ لانیکه‌م ئاماژه‌ به‌ چوار هۆکار بۆ دڕدۆنگی و دڵنیگه‌رانیی دایک وباوکان بکه‌ین، یه‌که‌م نه‌ریتێکی که‌لتووری له‌ پێوه‌ندیی نێوان گه‌وره‌کان و منداڵ دا، که‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی کۆمه‌ڵگا هاوچه‌رخه‌ رۆژاواییه‌کان، زۆر به‌‌ زه‌حمه‌ت متمانه‌ به‌ شعووری منداڵ و توانایی خۆبه‌ڕێوه‌بردنی ده‌کا. خاڵی دووهه‌م بریتی‌یه‌ له‌ "ترس له‌ که‌لتووری خانه‌خوێ"، به‌ڵام ترس هه‌میشه‌ له‌ بوونی هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی راسته‌قینه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ناگرێت، زۆر جار ترس زاده‌ی ناشاره‌زاییه‌. دایک و باوکه‌کان ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌، که‌ نه‌کا منداڵه‌کانیان"خۆیان ون بکه‌ن" یان "خۆیان لێ بگۆڕێت". ئه‌م ترسه‌ش به‌شێکی زۆری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ که‌مشاره‌زایی و تێکه‌ڵنه‌بوونی زۆر له‌ دایک و باوکه‌کان له‌ نێو ئه‌و کۆمه‌ڵگا رۆژاواییانه‌ی تێیاندا ده‌ژین، هه‌ر بۆیه‌شه‌ ئه‌وان زۆر جاران دیارده‌ نێگه‌تیڤه‌کان له‌ زه‌ینی خۆیاندا زیا له‌ڕاده‌ زه‌ق ده‌که‌نه‌وه‌. خاڵێکی تر، پێوه‌ندیی هه‌یه‌ به‌ که‌لتووری پیاوسالارییه‌وه‌، به‌ تایبه‌تی به‌رامبه‌ر به‌ کچان و ره‌گه‌زی مێینه‌، چونکه‌ ئه‌و که‌لتووره‌ له‌ جێدا تێگه‌یشتنێکی ناهاوڕێزانه‌ به‌رامبه‌ر لاوی کچ و لاوی کوڕ به‌رهه‌م ده‌هێنێت. لێره‌شه‌وه‌ ئازادیی کچان ده‌بێته‌ کانگای مه‌ترسی به‌تایبه‌تی بۆ ئه‌و بنه‌ماڵانه‌ی کاریگه‌ریی زۆری ئه‌قلیه‌تی نێرسالارانه‌یان به‌سه‌ره‌وه‌یه‌. خاڵی چواره‌میش سه‌باره‌ت به‌ هۆکاری نیگه‌رانیی دایک و باوکان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ "خۆشه‌ویستی و هیواپێبوونێکی زۆر"، ئه‌وه‌ش به‌و مه‌عنایه‌ی که‌ زۆر له‌ دایکوباوکان ئاواتیان ئه‌وه‌یه‌ که‌ منداڵانیان له‌ نیعمه‌ت و ئیمکاناتی ئه‌م وڵاتانه‌ که‌ڵکی ته‌واو وه‌ربگرن و ئه‌وه‌ی دایکوباوکه‌کان له‌ تافی لاویاندا پێی نه‌گه‌یشتوون یان لێی مه‌حرووم بوون، ئێستا منداڵانیان بیانهێننه‌ دی. که‌واته‌ یه‌کێک له‌ هۆکاره‌کانی ترسی دایکوباوک ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌و هیوایه‌شیان بۆ وه‌دی نه‌یات و منداڵه‌کانیان نه‌بن به‌و شته‌ی که‌ ئه‌وان به‌ ئاواتیان خواستووه‌.

ئه‌وه‌نده‌ی بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ شێوه‌ی هه‌ڵسوکه‌وتی لاوه‌کانیش، رێبوار ئاماژه‌ی دا به‌وه‌ی که‌ پێمان خۆش بێت یان نا، منداڵ بۆ ئه‌وه‌ی ناسنامه‌ی خۆی هه‌ڵبچنێت،  له‌ چوارچێوه‌ی "ستراتیژێکی ئه‌ویه‌تیدا"، هه‌م له‌ که‌لتووری بنه‌ماڵه‌ و هه‌م له‌ که‌لتووری خانه‌خوێش کاریگه‌ری وه‌رده‌گرێ، بۆیه‌ نابێ له‌وه‌ بترسین که‌ که‌سایه‌تیی منداڵ هه‌موو شتێکی له‌ که‌سایه‌تیی دایکوباوکی خۆی نه‌چێت. وه‌ک‌ لێکۆڵینه‌وه‌ و ئه‌زموونه‌کانیش سه‌لماندوویانه‌ گونجاوترین شێواز بۆ یه‌کاڵاکردنه‌وه‌ی ناکۆکییه‌ که‌لتوورییه‌کان لای منداڵ، پێکهێنانی "که‌لتوورێکی سێهه‌م"ه‌. مه‌به‌ست له‌ که‌لتووری سێهه‌میش ئه‌وه‌یه‌ که‌ منداڵ له‌نێوان که‌لتووری نه‌ته‌وه‌ی دایکوباوکیدا و که‌لتووری وڵاتی خانه‌خوێدا، گوڵبژێربکات و له‌و نێوه‌دا که‌لتوورێکی نوێ بۆ خۆی پێک بهێنێت. له‌و پێوه‌ندییه‌دا رێبوار له‌سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌ بوو که‌ یه‌کیه‌تی لاوان وه‌ک رێکخراوێک ده‌توانێ زۆر کاری گرینگ له‌ پێناوی به‌ستێنسازی بۆ پێکهێنانی که‌لتوورێکی سێهه‌م ئه‌نجام بدات. ناوبروا له‌سه‌ر ئه‌وه‌ باوه‌ڕه‌بوو که‌ وه‌ختی ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌ یه‌کیه‌تی لاوان له‌ تاراوگه‌ پێداچوونه‌وه‌یه‌کی بنچینه‌یی به‌ ئه‌رک و لێپرسراویه‌تییه‌کانیدا بکا و شێوازی کار و به‌رپرسیاریه‌ییه‌کانی خۆی له‌ گه‌ڵ پێداویستییه‌کانی لاوی سه‌رده‌مدا بگونجێنیت.

له‌ درێژه‌ی قسه‌کانیدا سه‌باره‌ت به‌ رێگاکانی هێورکردنه‌وه‌ی پێوه‌ندیی نێوان نه‌وه‌کان، رێبوار ئاماژه‌ی به‌وه‌دا که‌ "ئێمه‌ له‌ دوو بواردا پێوه‌ندییمان به‌ هه‌ڵبه‌ستنی پردی دیالۆگ هه‌یه‌، هه‌م له‌ پێوه‌ندیی له‌ گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌کان و کۆمه‌ڵگا خانه‌خوێکاندا و هه‌م له‌ پێوه‌ندیی له‌ گه‌ڵ لاوان و دایکوباوکه‌کانیاندا. رێبوار له‌ سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌بوو که‌ له‌ هه‌ر دوو بواره‌که‌دا یه‌کیه‌تیی لاوان ئه‌رکێکی ئیخلاقی گه‌وره‌ی له‌ ئه‌ستۆیه‌ که‌ تواناکانی خۆی ته‌رخان بکات بۆ ئه‌وه‌ی که‌ په‌ره‌ بدات به‌ ده‌وڵه‌مه‌ندکردنی که‌لتووری دیالۆگ و لێکتێگه‌یشتن. لێڕه‌دا و له‌م پێوه‌ندییه‌دا، رێبوار دووله‌تبوونی حیزبی دێموکراتی، به‌ جۆرێک له‌ شکستی "گه‌وره‌کان" له‌ دیالۆگ له‌گه‌ڵ یه‌کتری له‌قه‌ڵه‌م دا و ئه‌وه‌شی وه‌بیرهێنایه‌وه که‌‌ ئێمه‌ ناتوانین له‌ بواری سیاسیدا له‌گه‌ڵ یه‌کتری دیالۆگ بکه‌ین، ئه‌گه‌ر پێشتر ئه‌و ئه‌زموونه‌مان له‌ بواری کۆمه‌ڵایه‌تیدا به‌ده‌ست نه‌هێنابێت. ناوبراو وتی، که‌ یه‌کیه‌تی لاوان مه‌ودایه‌کی به‌نرخی له‌به‌رده‌م دایه‌ تا نه‌ک هه‌ر لاوان له‌ نه‌ریتی دیالۆگ رابهێنێت، به‌ڵکو گه‌وره‌کانیش فێربکات که‌ بێن و له‌ ئاستی به‌رابه‌ره‌وه‌، راشکاوانه‌ باس له‌ کێشه‌کان بکه‌ن و له‌ رێی دیالۆگه‌وه‌ -به‌ر له‌وه‌ی کارله‌کار بترازێت- هه‌وڵی چاره‌سه‌ری ناکۆکییه‌کان بده‌ن.

له‌درێژه‌ی قسه‌کانیدا رێبوار ئاماژه‌ی به‌وه‌دا که‌ ئه‌گه‌ر یه‌کیه‌تیی لاوان بتوانێت وه‌ڵامده‌ری داواکان و پێداویستییه‌ هه‌نووکه‌ییه‌کانی لاوانی تاراوگه‌دا بێت، ده‌توانێ به‌زۆر شێوه‌ سوود به‌ لاوان و بنه‌ماڵه‌کانی کوردستانیش بگه‌یه‌نێت.

له‌و پێوه‌ندییه‌دا ناوبراو ئاماژه‌ی به‌چه‌ند خاڵێکدا، له‌وانه‌: یه‌که‌م ئه‌وه‌ی که‌ "کێشه‌ی لێکتێنه‌گه‌یشتن و لێکدابڕانی نه‌وه‌کان، له‌ ژێر کاریگه‌ریی لێکدانی که‌لتووره‌ نه‌ریتی و نوێکاندا، کێشه‌ی زۆر له‌ بنه‌ماڵه‌کانی کوردستانیشه‌"، بۆیه‌ دوور نیه‌ تاقیکردنه‌وه‌کانی ئێمه‌ له‌ تاراوگه‌دا زۆر ئه‌زموونی به‌که‌ڵکی تێدابێت بۆ به‌ره‌وڕووبوونه‌وه‌ی کێشه‌ بنه‌ماڵه‌ییه‌کانی لاوانی کوردستان له‌ داهاتوویه‌کی نه‌زۆر دووردا. خاڵێکی تر ئه‌وه‌ی که‌، ئه‌گه‌ر لاوانی ئێمه‌ بتوانن له‌ ژیر کاریگه‌ریی که‌لتوور، نۆرم و به‌هاکانی وڵاتانی پێشکه‌وتوودا ببنه‌ خاوه‌ن که‌سایه‌تییه‌کی دێموکرات، یه‌کسانیخواز و مۆدێڕن، ده‌توانن ئۆلگوویه‌کی له‌بار بن بۆ هاوته‌مه‌نه‌کانی خۆیان له‌ کوردستانیش. هه‌ر له‌درێژه‌ی قسه‌کانیدا و له‌ پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ لاوانی تاراوگه‌نشیندا رێبوار وتی، گه‌وره‌ترین خزمه‌ت به‌ ئاینده‌ی نه‌ته‌وکه‌مان ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌مڕۆ له‌و وڵاته‌ی لێی ده‌ژین خۆمان جێ بخه‌ین. ناوبراو درێژه‌ی پێدا و وتی که‌" ئه‌م کۆمه‌ڵگایانه‌ پڕه‌ له‌ ئیمکانات که‌ دایکوباوکه‌کانمان به‌ هۆی ناشاره‌زاییانه‌وه‌، به‌ هۆی تێکه‌ڵ نه‌بوونیان له‌ نێو ئه‌م کۆمه‌ڵگایانه‌دا، به‌ هۆی له‌ زمانی که‌لتووری ئه‌م وڵاتانه‌ تێنه‌گه‌یشتن، ناتوانن که‌ڵکیان لێوه‌ربگرن. له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌، دایکانوباوکانی ئێمه‌ ئه‌وه‌نده‌ گیرۆده‌ی فه‌زای سیاسی و حیزبیی کوردین، که‌ سه‌ریان ناپه‌رژێ تۆزێک وردتر له‌م کۆمه‌ڵگایانه‌دا وردببنه‌وه‌، تێکه‌ڵ به‌ ژیانی سیاسییان ببن و لێیه‌وه‌ فێرببن. ئه‌م وڵاتانه‌ به‌ تایبه‌تی ولاتانی باکووری ئه‌وروپا ئه‌زموونێکی گه‌ڵێک ده‌وڵه‌مه‌ندیان سه‌باره‌ت به‌ دێموکراستی و ده‌سه‌ڵاتی گه‌ل هه‌یه‌. ئه‌گه‌ر ئێمه‌ به‌ڕاستی فێری ئه‌و که‌لتووره‌ سیاسییه‌ ببین که‌ له‌م وڵاتانه‌دا په‌یڕه‌و ده‌کرێ، به‌دڵنیاییه‌وه‌ زۆر له‌ کێشه‌ سیاسییه‌ ناوخۆییه‌کانی خۆمان به‌ ئاسانی پێ چاره‌سه‌ر ده‌کرێ. دایکانوباوکانی ئێمه‌ ره‌نگه‌ نه‌توانن – به‌ زۆر هۆ – ئه‌و  ئه‌رکه‌ی سه‌ر شانیان به‌ باشی به‌جێ بهێنن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئێمه‌ خۆمان به‌شێوازێکی دیکه‌ له‌ سیاسه‌ت ڕابهێنین و له‌ باری سیاسیشه‌وه‌ ره‌چاوی 'که‌لتوورێکی سێه‌م' بکه‌ین، ئه‌وا به‌دڵنیاییه‌وه‌ ئێوه‌ له‌ داهاتوودا زۆر له‌ سیاسه‌تکردنتاندا– ئه‌گه‌ر بتانه‌وێ کاری سیاسی بکه‌ن-   له‌ نه‌وه‌ی ئێستا که‌ باوکان و براگه‌وره‌کانمان، سه‌رکه‌وتووتر ده‌بن. نه‌ته‌وه‌ی ئێمه‌ له‌مێژساڵه‌ به‌ده‌ست نه‌بوونی دێموکراسی ناوخۆی و ده‌ره‌کییه‌وه‌ ده‌ناڵێنێ. ئێوه‌ ده‌توانن لانیکه‌م ده‌سته‌به‌ری دێموکراسی ناوخۆیی بکه‌ن، ئه‌مه‌ش گه‌وره‌ترین خزمه‌ت ده‌بێت به‌ نه‌ته‌وه‌ی کورد.".

هه‌ر لێڕه‌دا و له‌گه‌ڵ ئاماژه‌دان به‌وه‌ی که‌ " یه‌کێک له‌ دزێوترین لایه‌نه‌کانی که‌لتووری ئێمه‌ زاڵبوونی ئه‌قڵیه‌تی باوکسالاری و نایه‌کسانییه‌ به‌رامبه‌ر به‌ ژنان" رێبوار له‌ گه‌ڵ جه‌ختکردنه‌ سه‌ر رۆڵی پێشه‌نگانه‌ی ژنان، هانی کوڕه‌ لاوه‌کانیدا که‌ خه‌بات بکه‌ن دژی نایه‌کسانی ره‌گه‌زی و به‌کرده‌وه‌ هه‌وڵ بده‌ن به‌ بێگانه‌ی بسه‌لمێنن که‌ کوڕی کورد و پیاوی کوردیش ئه‌توانێ له‌ نێو ماڵ و له‌ پێوه‌ندییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانیدا رێز له‌ ماف و ئازادییه‌کانی ره‌گه‌زی به‌رامبه‌ری بگرێت. رێبوار وتی که‌ "هه‌رچه‌ند ئه‌رکی پێشه‌نگایه‌تیی ئه‌و خه‌باته‌ له‌ ئه‌ستۆی کیژان و ئافره‌تان خۆیانه‌، به‌ڵام ده‌بێ کورانی ناو یه‌کیه‌تی لاوانیش ببنه‌ سه‌مبوول و نموونه‌ی ئه‌و پیاوه‌ مۆدێڕن و یه‌کسانیخوازانه‌ی داهاتوو که‌ هه‌وڵ بۆ نه‌هێشتنی که‌لتووری نابه‌رامبه‌ری و زوڵمکردن له‌ ژنان و کچان ده‌ده‌ن". ناوبراو هه‌وروه‌ها هیوای ئه‌وه‌ی خواست که‌ یه‌کیه‌تی لاوان و یه‌کیه‌تیی ژنان بتوانن له‌ چوارچێوه‌ی پڕۆژه‌ی هاوبه‌شدا، هاوکاریی زیاتری یه‌کتری بکه‌ن.

دواجار له‌ گه‌ڵ ئاماژه‌دان به‌ لێکبوونه‌وه‌ی باڵه‌کانی حیزبی دێموکرات، رێبوار ئه‌وه‌ی وه‌بیرهێنایه‌وه‌ که‌ کێشه‌کانی لاوان رێک وه‌کوو کێشه‌کانی ژنان، هیچ پێوه‌ندییه‌کیان له‌گه‌ڵ ئه‌و کێشانه‌ نیه‌  که‌ بوونه‌ته‌ هۆکاری دووله‌تبوونی حیزب. لێره‌شه‌وه‌ ناوبراووتی که‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیدیعایه‌ راست بێت که‌ گۆیا "حیزب ده‌ست له‌ کاروباری لاوان وه‌رنادات" که‌واته‌ نابێ ئێوه‌ هیچ له‌مپه‌رێکتان له‌به‌رده‌مدابێت تا له‌ چوارچێوه‌ی دوو رێکخراوی لاواندا هاوکاریی یه‌کتری بکه‌ن، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌ نابێ پێوه‌ندییه‌ شه‌خسیه‌کانتان له‌ گه‌ڵ ئه‌و دۆستانه‌تان که‌ له‌ گه‌ڵ رێکخراوه‌که‌ی تری لاواندان، بپچڕێنن.

رێبوار قسه‌کانی به‌م شێوه‌یه‌ کۆتایی پێهێنا : "کاتێک له‌ سه‌ره‌تای ده‌سپێکردنی خه‌باتی چه‌کدارانه‌دا شه‌ڕ له‌ نێوان هێزی کورد و هێزی داگیرکه‌ردا ده‌ستی پێکرد، یه‌کێک له‌ کاره‌کانی لاوان بۆ نموونه‌ ئه‌وه‌بوو که‌ خواردن و ئاو و ئازووقه‌یان بۆ پێشمه‌رگه‌ ده‌برد بۆ به‌ره‌کانی شه‌ڕ. لاوان گیانی خۆیان ده‌خسته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی که‌ تینوێتی پێشمه‌رگه‌یه‌ک بشکێنن. له‌و ساڵه‌ دوورودرێژانه‌ی رابردوودا لاوان زۆر کاری تریشیان کردوه‌، به‌ڵام وا دیاره‌ چاره‌نووس وای کردووه‌ که‌ ئێستا ئێوه‌ له‌ دووره ‌وڵاتی هه‌مان ئه‌رکی سه‌ره‌تایی بکێشنه‌وه‌ و خه‌ریکی شکاندنی تینوێتی پێشمه‌رگه‌ و حیزب بن. به‌و جیاوازییه‌وه‌ که‌ تینوێتی ئه‌مجاره‌ بۆ ئاو نیه و به‌ ئاو ناشکێت‌، به‌ڵکو تینوێتی ئێستا بۆ زانینه‌‌، بۆ نه‌وه‌یه‌کی خوێنده‌واره‌ و بۆ خوپێگه‌یاندنی ئێوه‌یه‌، بۆ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئێوه‌ له‌گه‌ڵ هه‌زمی که‌لتوورێکی سێهه‌م، له‌ گه‌ڵ پاراستنی ره‌سه‌نایه‌تیی خۆتان و خۆگونجاندنی سه‌رکه‌وتووانه‌تان له‌ نێو شارستانیه‌تی رۆژاوایی و که‌لتوورێکی هاوچه‌رخ و مۆدێڕنی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی، کۆمه‌ڵگای نێو حیزب فێری جۆرێکی تر له‌ پێکه‌وه‌ژیان و پێکه‌وه‌هه‌ڵکردن و خه‌بات و تێکۆشان بکه‌ن. له‌بیرتان بێت؛ ئێوه‌ ته‌نیا قوتابیه‌کانی ئه‌مڕۆ نین؛ ئێوه‌ مامۆستاکانی سبه‌ینێشن."

به‌دوای پشوویه‌کی کورت دا و خوێندنه‌وه‌ی پارچه‌ هۆنراوه‌یه‌ک له‌ لایه‌ن کاک ڕزگار فه‌تاحی‌یه‌وه‌، سه‌عات 15.45 ده‌قیقه‌ سیمینارێکی دیکه‌ له‌ لایه‌ن کاک مه‌ریوان نستانی‌یه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ (بارودۆخی ئێستای تێکۆشانی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ نێوخۆ و له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات) به‌ڕێوه‌چوو، کاک مه‌ریوان له‌ باسه‌کانی دا ئاوڕێکی له‌ هه‌ل و مه‌رجی لاوانی ئێران به‌ گشتیی و لاوانی کورد له‌ نێویاندا به‌تایبه‌تیی دایه‌وه‌ و باسی له‌ گیروگرفت و نه‌هامه‌تی‌یه‌کانی لاوانی کوردستان کرد که‌ له‌سایه‌ی کۆماری ئیسلامیدا  به‌ ده‌ستیانه‌وه‌ ده‌ناڵێنن، پاشان باسی له‌ تێکۆشانی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵات و ستراتیژ و ئامانجه‌کانی کرد، له‌ به‌شێکی دیکه‌ی قسه‌کانی دا باسی له‌ دواین هه‌ڵوێسته‌کانی یه‌کیه‌تیی لاوان به‌دوای له‌تبوونی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دا کرد و ڕاشکاوانه‌ پشتیوانی یه‌کیه‌تیی لاوانی له‌ حیزبی دێموکراتی کوردستان– ئێران ڕاگه‌یانده‌وه‌، و دووپاتی کرده‌وه‌ که‌ یه‌کیه‌تیی لاوان ڕێکخراوێکی سینفی تایبه‌ت به‌لاوانه‌ و ڕێکخراوی ئێمه‌ بۆ خزمه‌ت به‌ پرسی لاوان کارده‌کا، پێوه‌ندی‌یه‌کانمان له‌گه‌ڵ حیزبی دێموکراتی کوردستان دا دوولایه‌نه‌ن و له‌سه‌ر بنه‌مای هاوکاری و پشتیوانی یه‌کدی دامه‌زراون نه‌ک ده‌خاله‌ت کردن له‌ کاوروباری یه‌کدی دا.

نستانی هه‌روه‌ها ڕایگه‌یاند که‌  ئێمه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌ندامانی یه‌کیه‌تیی لاوان و به‌تایبه‌تیی ئه‌و هاوڕێ‌یانه‌مان که‌ به‌زۆری له‌ ڕێکخراوه‌که‌مانیان دابڕیون  پێوه‌ندی دۆستانه‌ی خۆمان درێژه‌ ده‌ده‌ین و به‌هیچ شێوه‌یه‌ک هاوڕێکانمان به‌ ڕه‌قیب و نه‌یار نازانین، ئێستا‌ هه‌موومان چ ئێمه‌ و چ ئه‌وانیش ده‌بێ بۆ خزمه‌تی پرسه‌کانی لاوان کار بکه‌ین و پرسه‌کانی لاوانیش تایبه‌ت نین به‌ گروپ و ڕێکخراوی تایبه‌ت. هه‌ر له‌و پێوه‌ندی‌یه‌دا وتی یه‌کیه‌تیی لاوان باوه‌شی بۆ هه‌موو لاوانی کورد ئاواڵایه‌‌ و هه‌موو ده‌رگاکانی له‌سه‌ر پشتن، یه‌کیه‌تیی لاوان بۆ خزمه‌تی لاوان پێکهاتووه‌ و له‌و پێناوه‌شدا هه‌موو تواناکانی خۆی به‌کار دێنێ. 

له‌ دوابه‌شی قسه‌کانی دا باسێکی کورتی سه‌باره‌ت به‌ کۆنگره‌ی چواره‌می یه‌کیه‌تیی لاوان پێشکه‌ش کرد و وتی پێویسته‌ هه‌موومان کاربکه‌ین ڕێکخراوه‌که‌مان چالاکانه‌تر له‌ نێوه‌نده‌ نێونه‌ته‌وه‌یی‌یه‌کاندا ده‌ربکه‌وێ و متمانه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌ ئاستێکی فراوانتر دا بۆ یه‌کیه‌تیی لاوان به‌ده‌ست بهێنین، ئه‌م سیمیناره‌ نزیک به‌ یه‌ک سه‌عاتی خایاند.

له‌لایه‌ن گروپه‌کانی هه‌ڵپه‌ڕکێ‌ی لاوان له‌ فینلاند و له‌ سوئێد گروپێکی هاوبه‌ش بۆ هه‌ڵپه‌ڕکێ پێکهێنرابوو که‌ به‌دوای سیمیناره‌کاندا چه‌ند جۆر شایی ڕه‌سه‌نی کورده‌واریان نمایشکرد و له‌گه‌ڵ پێشوازی زۆر گه‌رمی لاوانی به‌شدار به‌ره‌و ڕووبوون.

دواتر له‌ لایه‌ن نوێنه‌رایه‌تیی کۆمیته‌ی ئوروپای حیزب، کۆمیته‌ی فینلاندی حیزب، کۆمیته‌کانی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سوئێد و فینلاند خه‌ڵات به‌سه‌ر گرووپه براوه‌کانی تۆپی‌پێ‌ دا دابه‌شکرا، پاشان سوپاسنامه و گوڵ پێشکه‌شی بنه‌ماڵه‌ی لاوه‌کان کرا، که له ڕۆژانی فێستیڤاڵ دا ئه‌رکێکی زۆریان که‌وتبووه سه‌رشان.

پێویسته‌ بگوتری که‌ له‌ کاتی به‌ڕێوه‌چوونی کار و چالاکیه‌کانی لاوان دا، کۆبوونه‌وه‌ی کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ وڵاتی فینلاند به‌چاودێری نوێنه‌رایه‌تیی گشتیی له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵات، سه‌باره‌ت به‌ کۆمه‌ڵێک به‌رنامه‌ی نوێ بۆ کار و تێکۆشانیان به‌ڕێوه‌چوو.

هه‌ر له‌کاتی به‌ڕێوه‌چوونی کاروچالاکی‌یه‌کانی ڕۆژی سێهه‌م دا کاک سامران خزری و کاک مه‌ریوان نستانی سه‌باره‌ت به‌م چالاکی‌یه‌ هاوبه‌شه‌ و کاروباری یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌گشتیی بۆ ڕۆژنامه‌نووس پاولا هیتۆنێن دوان که له‌ ڕۆژنامه‌ی "Turun Sanomat" نێردرابوو و له‌ڕۆژی 27.02.2007 دا ده‌قی وتووێژه‌که‌یان له‌م ڕۆژنامه‌یه‌دا بڵاوکرده‌وه‌، شایانی باسه‌ ڕۆژنامه‌ی ناوبراو پڕ تیراژترین ڕۆژنامه‌ی ناوچه‌ی تۆرکۆیه‌.‌

دوای خواردنی نانی ئێواره‌، شایی و ڕه‌شبه‌ڵه‌کی لاوان هه‌تا سه‌عات 19.30 به‌رده‌وام بوو، ئه‌وکات لاوانی کۆمیته‌ی سوئێد ماڵاوایی‌یان له‌ هاوڕێکانیان کرد و به‌ره‌و وڵاتی سوئێد گه‌ڕانه‌وه‌، شایانی باسه‌ که‌ هه‌تا تێرمیناڵی که‌شتی‌یه‌کانی شاری تۆرکۆ له‌لایه‌ن لاوانی فینلاند و بنه‌ماڵه‌کانیانه‌وه‌ هاوڕێ‌یه‌تی کران.

له‌ دوابه‌شی کاری فێستیڤاڵدا کتێبێکی خنجیلانه‌ له‌ ژێر ناوی "په‌روه‌رده‌کردنی منداڵ و ئه‌رکی سه‌ر شانی دایک‌وباوک" که‌ کاک رێبواری که‌ریمی، له‌ سه‌ر راسپاڕده‌ی رێکخراوی väestöliitto ی فینلاندی، له‌ زمانی فینلاندییه‌وه‌ وه‌ریگێڕابوو بۆ کوردی، وه‌کو دیاری پێشکه‌ش به‌ تێکڕای لاوانی به‌شداری ڤێستیڤاڵ کرا، هه‌تا ئه‌وانیش له‌ لای خۆیانه‌وه‌ بیکه‌ن به‌ دیاری و پێشکه‌شی بکه‌ن به‌ دایکان و باوکانیان. کتێبه‌که،‌ که‌ به‌ کۆمه‌ڵێک وێنه‌ و نیگاری ره‌نگاوڕه‌نگ رازێندراوه‌ته‌وه‌، ئامۆژگارینامیێکه‌ که‌ به‌ زمانێکی ساکار سه‌باره‌ت به‌ چۆنیه‌تی په‌روه‌رده‌کردنی منداڵ و مێرمنداڵی کۆچبه‌ر له‌ تاراوگه‌دا، بۆ دایک‌وباوکان ده‌دوێت.

بۆ سه‌یرکردنی وێنه‌کان له‌سه‌ ئه‌م ژمارانه‌ی خواره‌وه‌ کلیک بکه‌ن.

 به‌شی پێنجه‌م

 به‌شی چواره‌م

به‌شی سێهه‌م

به‌شی دووهه‌م

به‌شی یه‌که‌م

 به‌شی ده‌هه‌م

 به‌شی نۆهه‌م

 به‌شی هه‌شته‌م

 به‌شی حه‌وته‌م

 به‌شی شه‌شه‌م

 سه‌ره‌وه‌. ده‌سپێک.

ئه‌م بابه‌ته‌ چاپ بکه‌!

   ئه‌م بابه‌ته‌ بۆ هاوڕێکه‌ت بنێره:

© www.giareng.com
All rights reserved 2005.