مه‌ریه‌م ئیبراهیم پوور: به‌و نزیكانه‌ به‌ " ئه‌وین" ی من ئاشنا ده‌بن.

 

سازدانی: شوان تاڤینگ- ده‌نگێک له‌چركه‌ساتی چڕینیدا ، جه‌سته‌ له ‌گه‌ڵیدا كه‌روێشکه‌ ده‌كات و رۆحیش سه‌ما. بولبوله‌ باڵشكاوه‌كان له ‌شه‌ققه‌ی باڵ ده‌ده‌ن و، كۆنه‌ شمشاڵه‌كانیش ئاواز ده‌بارێنن.. ده‌نگێک له‌ چركه‌ساتی چڕینیدا له ‌هاژه‌ ده‌چی و، له ‌گه‌ڵ رووباری نۆته‌كاندا له ‌ژووانێکی ئه‌زه‌لیدایه‌..، (مه‌ریه‌م ئیبراهیم پوور) ی مۆسیقاژه‌ن و سترانبێژی ده‌نگ ناسك، ساڵی (١٩٦٨) له ‌باوکێکی كرمانشانی و دایکێکی فارسدا له ‌مه‌شهه‌د له ‌دایك بووه‌ و خاوه‌نی دوو منداڵی خنجیلانه‌یه‌. له ‌خوێندندا؛ به‌شی ته‌رجومه‌ی ئیتاڵی ته‌واو كردووه‌، له‌ بواری مۆسیقاشدا ئاوازی كلاسیكی خوێندووه‌. وه‌كو ژنێکیش ئه‌وه‌ڵین كه‌س بووه‌ ئۆپێرای خوێندووه‌‌. بۆ فێربوونی مه‌قامیش، له‌ سه‌ر ده‌ستی مامۆستای به‌ ناوبانگ (موحسین كه‌رامه‌تی) په‌روه‌رده‌ و ڕاهێنانی بینیووه‌، ئێستاش جگه‌ له ‌گۆرانی، ئامێری كه‌مانچه‌ ده‌ژه‌نێت. مه‌ریه‌م له ‌منداڵییه‌وه‌ ئه‌شق و خولیای هونه‌ری هه‌بووه‌ و هێشتا منداڵ بوو خووی دایه‌ به‌ر خوێندنی میلۆدی و، ده‌ڵێت " كاتێک منداڵ بووم باوكم شه‌و و رۆژ سازی لێده‌دا و هه‌میشه‌ش مه‌شقی پێده‌ ‌كردم تا بۆ قۆناغی شیاندن ئاماده‌م بكات بۆ ئه‌وه‌ی له ‌دوارۆژدا ژه‌نیارێکی لێهاتووم لێده‌رچێت، دایكیشم له‌و رووه‌وه‌وه‌ زۆر هاوكاری كردووم".

 

 

مریه‌م ئیبراهیم پوور له‌ ڕێگه‌ی (هۆشه‌نگ كامكار) كه‌ یه‌کێک بووه‌ له‌ دۆسته‌ نزیكه‌كانی دایك و باوكی، (ئه‌رسه‌لان كامكار) ی ناسیووه‌ و، ده‌ڵێ هه‌رگیز ئه‌و قسه‌یه‌ی (حه‌سه‌ن كامكار) ی باوكی ئه‌رسه‌لانم له‌ یاد ناچێته‌‌وه‌ كه‌ پێی ده‌گوتم " کچێک ده‌ناسم، زۆر شیاوه‌ بۆ ئه‌رسه‌لانی كوڕم ". ئه‌و، پێش زه‌واج زمانی كوردی نه‌ده‌زانی، به‌ڵام چه‌ند مانگێک پێش شووكردنی زۆر شه‌یدای زمانی كوردی ببوو، هه‌میشه‌ حه‌زی ده‌كرد به‌كوردی بدوێت!! له‌م رووه‌وه‌ ئه‌رسه‌لانی هاوسه‌ری زۆر هانیداوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی موتاڵای زمانی كوردی بكات، تا ورده‌ ورده‌ له ‌سه‌ر زمانی كوردی راهاتووه‌. ئه‌رسه‌لان كامكاری هاوسه‌ریشی له‌ته‌ك مۆسیقادا به‌هره‌ی شیعریشی هه‌یه‌ و زیاتر هۆنراوه‌ی دوو به‌یتی ده‌هۆنییه‌وه‌. مه‌ریه‌م ئیبراهیم‌پوور حه‌ماسێکی مه‌زنه‌وه‌ ده‌ڵی: "من رۆحم كورده‌"..، له‌ بیرمه‌ ئه‌رسه‌لان له ‌سه‌ره‌تا زۆر خۆی له‌گه‌ڵم هیلاك كرد تا ئه‌و شیعره‌ی له‌دوا بڵێمه‌وه‌‌:-

 

ئه‌گریجه‌ته‌ وێنه‌ی شه‌وی زوڵمانی

كه‌رده‌ن سه‌راوێز نه‌خشی پیشانی

 

كاتێک ته‌مه‌نی (٢٦) ساڵ بوو، بۆ یه‌كه‌مین جار هاوشانی تیپی كامكاران له‌ساڵی (١٩٩٤) بۆ فیستیڤاڵی گه‌وره‌ی سوئێد بانگهێشت كران و گۆرانی "بولبولی باڵشكاو"ی پێشکه‌ش كرد. مریه‌م ئیبراهیم پوور، ده‌ڵی "زۆر به‌تاسه‌ و سه‌لیقه‌وه‌ گۆرانی كوردیم ده‌چرِی، هه‌ستم كرد هه‌وادارانی ده‌نگم له ‌زیاد بوون دان و خه‌ڵکێکی زۆر هۆگری ده‌نگی منن به‌تایبه‌تی ئه‌رسه‌لانی هاوسه‌رم، هه‌میشه‌ ته‌شویقم كرد بوو. به‌ڵام هاوسه‌ره‌كه‌م حه‌سوود نییه‌ چونكه‌ حه‌زی له ‌ده‌نگمه‌ و هه‌میشه‌ پێم ده‌ڵێت به‌رده‌وامبه‌". ئه‌و له‌وساوه‌ چه‌ندین جار له ‌بۆنه‌ و فیستیڤاڵه‌كان گۆرانی به ‌زمانی كوردی چڕیوه‌، به‌ڵام به‌ستایل و ڕیتمێکی تایبه‌ت و جیاواز.

 

مریه‌م ئیبراهیم‌پوور ئێستای میوزیكی كوردی ئیجابی ده‌نرخێنێ و ده‌ڵێت " مۆسیقای كوردی ره‌نگه‌ تا راده‌یه‌ك كاریگه‌ری كولتووری گه‌لانی ناوچه‌كه‌ی به‌ سه‌ره‌وه‌ بێت ئه‌مه‌ش به‌ حوكمی ژێر ده‌سته‌یی نه‌ته‌وه‌ی كورد به‌ڵام له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هێشتا مۆرك و رووخسارێکی كوردانه‌ی پێوه‌ ماوه‌. بۆیه‌ له‌مه‌ودوا پێویسته‌ به‌شێوه‌یه‌کی زانستی و ئه‌كادیمیانه‌ مامه‌ڵه‌ له ‌گه‌ڵ هونه‌ری مۆسیقا بكه‌ین، چونكه‌ مۆسیقا بۆ رۆحیش وه‌كو خۆراك وایه‌ و، به ‌گشتی بۆ مرۆڤ زه‌روورییه‌؛ بۆ پێکه‌‌نین.. بۆ گریان.. بۆ مه‌رز.. بۆ ئاشتی.. بۆ فڕین.. بۆ سه‌ر زه‌مین.. بۆ ئه‌وینداران... هتد. له ‌به‌ر ئه‌وه‌ ناتوانم بڕیار له ‌سه‌ر چاكی و خراپی به‌رهه‌مه‌كان بده‌م و له ‌دووره‌وه‌ به‌ردیان تێ‌بگرم. هه‌ندێک ریتم هه‌ن مرۆڤ بۆ سه‌ما و هه‌ڵپه‌ڕكی و سه‌رچۆپی و زه‌ماوه‌ند ده‌بزوێنێت، هێندێکی دی بۆ گریان و بێده‌نگی. خه‌ڵکێک هه‌یه‌ حه‌زی له ‌فۆلكلۆر یان لیریك- ه‌، هه‌ریه‌كه‌یان تا ئاستێک ره‌نگدانه‌وه‌ی له ‌سه‌ر مرۆڤ به‌دیده‌كرێت، بۆیه‌ ده‌بێت دوور له ‌ڕق و كینه‌ و زاتییه‌ت ته‌ماشای به‌رهه‌مه‌كان بكه‌ین". هه‌روه‌ها گوتی "به‌ش به‌حاڵی خۆم زیاتر گوی بۆ ده‌نگی (شڤان په‌روه‌ر) و (ناسری ره‌زازی) شل ده‌كه‌م".

 

سه‌باره‌ت به‌ ڕۆل و كاریگه‌ری ژنی كوردیش له ‌بواری مۆسیقا و گۆرانیدا، مریه‌م ئیبراهیم پوور ده‌ڵێت: به‌داخه‌وه‌ من ئاشنایه‌تیم له‌ گه‌ڵ هیچ هونه‌رمه‌ندێکی ژن نییه‌ و ئاگاداری جموجۆڵه‌كانیان نیم، به‌ڵام جاروبار گوێم له ‌ده‌نگی (مه‌رزیه‌ فه‌ریقی) و (له‌یلا فه‌ریقی) ده‌بێت، ئه‌مه‌ش بۆ كه‌می ده‌رفه‌تی رۆژانه‌م ده‌گه‌رێته‌وه‌ه‌ چونكه‌ من كار ده‌كه‌م و منداڵ به‌خێو ده‌كه‌م، زۆربه‌ی كات به ‌خوێندنه‌وه‌ خه‌ریكم. به‌ڵام ده‌بی ئه‌و راستیه‌ش بگوترێت كه‌ گۆرانی گوتن بۆ ژن كارێکی زۆر زه‌حمه‌ت و دژواره‌ چونكه‌ دواجار ده‌بێته‌ دایك و ئه‌ركدار ده‌كرێت، بۆ نموونه‌ بۆ ده‌رهێنانی سێ‌دیه‌ نوێ‌که‌م ئاسته‌نگی زۆرم چێشت چونكه‌ ئه‌نجامدانی كاری هونه‌ری له ئێران بۆ ژن فره‌ زه‌حمه‌ته‌. ژنی كورد پێویسته‌ وزه‌و به‌هره‌ شاراوه‌كانی خۆی بناسێت و په‌ره‌یان پێ‌بدات، هه‌ر چه‌ند كولتووری پیاوسالاری له ‌كۆمه‌ڵگا باڵاده‌ست بێت نابی ببێته‌ پاساوی ئاسته‌نگیه‌كان، "گرنگیشه‌ له نێو خێزان و كۆمه‌ڵگادا ڕێگه‌ به ‌به‌شداربوونی ژنان له ‌كاروباری هونه‌ریدا بدرێت و زه‌مینه‌یان بۆ بڕه‌خسێندرێت".

ماوه‌ بڵێین، "ئه‌وین" تازه‌ترین ئه‌لبوومی مریه‌م ئیبراهیم‌پووره‌، له ‌رووی ستایل و ئه‌ندازه‌ی ده‌نگه‌وه‌ به ‌كارێکی هونه‌ری مۆدێڕن داده‌نرێت و هه‌وڵ و ماندوو بوونێکی دیاری تیا سه‌رفكراوه‌، گشت كاره‌كانی ئه‌و به‌رهه‌مه‌ش هی ئه‌رسه‌لانی كامكاره‌ و له ‌تاران ده‌رهێنراوه‌. به‌رهه‌مه‌كه‌ش بۆ فرۆشتن ئاماده‌یه‌ و له‌و نزیكانه‌ بڵاو ده‌کرێته‌وه‌.

 

سه‌رچاوه‌ : ڕؤژنامه‌ی ئاسۆ