Ö:: نگاه هفته، مرور مهمترین تحولات ایران در هفدهمین هفته سال 85 .

تهیه و تنظیم: وریا محمدی

در هفته گذشته نهمين نشست وزيران امورخارجه کشورهای همسايه عراق در تهران به کار خود پايان داد.در بيانيه پايانی اين کنفرانس بر ضرورت كمك به دولت و ملت عراق برای برقراری ثبات وامنيت در اين كشور تاكيد شد.در بيانيه پايانی اين نشست شرکت کنندگان همچنين از طرح آشتی ملی اعلام شده از سوی نوری مالکی، نخست وزير عراق، حمايت کردند.نخست وزير عراق در اواخر ماه ژوئن، يک طرح آشتی ملی را در پارلمان اين کشور مطرح کرد. هدف از ارائه اين طرح، پايان دادن به خشونت هايی است که از زمان سقوط صدام حسين در عراق در جريان بوده است. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا) در بيانيه پايانی نشست تهران با اشاره به قطعنامه شورای امنيت سازمان ملل برای پايان دادن به حضور نيروهای چند مليتی در عراق براساس درخواست دولت آن كشور از انتقال كليه امور عراق به نمايندگان منتخب مردم اين كشور حمايت شد. منوچهر متکی، وزير امورخارجه ايران، در سخنان اختتاميه نشست تهران گفت که "اين اجلاس با هدف بررسی تحولات جاری عراق، اعلام حمايت همه جانبه از دولت دائمی و منتخب اين كشور، كمك به استقرار امنيت و ثبات عراق و همچنين دستيابی به درك مشترك و متقابل منطقه‌ای برگزار شد." نشست دوروزه تهران در محل دفتر سياسی و بين‌ المللی وزارت امور خارجه ايران در شمال تهران برگزار شد و آغاز آن با سخنرانی محمود احمدی نژاد، رئيس جمهور ايران بوده است.در اين نشست علاوه بر وزيران خارجه کشورهای همسايه عراق، وزيران امورخارجه مصر و بحرين، دبيران کل سازمان کنفرانس اسلامی و اتحاديه عرب و فرستاده ويژه دبيرکل سازمان ملل متحد در امور عراق نيز شرکت کردند.نشست پيشين وزيران خارجه کشورهای همسايه عراق در شهر استانبول ترکيه برگزار شده بود.


در هفته گذشته و در آستانه برگزاری جلسه وزيران خارجه کشورهای عضو گروه 1+5 در مورد برنامه هسته ای ايران، وزير خارجه آمريکا موضعگيری هسته ای را به شدت مورد انتقاد قرار داد.روز چهارشنبه، 12 ژوئيه، کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا که برای شرکت در اجلاس وزيران خارجه 1+5 عازم پاريس بود با اشاره به بسته پيشنهادی برای حل بحران هسته ای ايران، آنچه را که واکنش اين کشور به اين پيشنهاد ها می خواند "ناقص و نا اميدکننده" توصيف کرد.همچنین ديدار علی لاريجانی و خاوير سولانا که در بروکسل، مقر اتحاديه اروپا انجام گرفت بر سر مجموعه امتيازاتی بود که اين اتحاديه به ايران پيشنهاد داده است تا در قبال دريافت آنها، غنی سازی اورانيوم را تا زمانی که نگرانی دولتهای پيشنهاد دهنده از فعاليت اتمی ايران برطرف شود متوقف کند. سخنگوی خاوير سولانا، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا گفتگوی اخير اين مقام اروپايی با دبير شورای عالی امنيت ملی ايران را نا اميدکننده اعلام کرد. اتحاديه اروپا، همگام با آمريکا و ديگر متحدانش، از اينکه ايران با دستيابی به فناوری غنی سازی اورانيوم امکان ساخت سلاح هسته ای بيابد نگران است، هرچند ايران بارها تأکيد کرده که تنها هدفش از غنی سازی اورانيوم، کاربرد صلح آميز از انرژی اتمی و تأمين سوخت نيروگاههای هسته ای است.اتحاديه اروپا و ديگر دولتهای درگير با مسئله هسته ای ايران خواهان آن بودند که در پی گفتگوی خاوير سولانا و علی لاريجانی، پاسخ ايران به امتيازهای پيشنهادی اروپاييها اعلام شود اما آنچه آقای لاريجانی با پايان اين گفتگو به خبرنگاران اعلام کرد، پاسخ منفی ديگری به اين خواسته و تأکيدی ديگر بر موضع قبلی دولت جمهوری اسلامی بود که پاسخ به پيشنهاد اروپاييها را به اواخر مرداد (نيمه دوم اوت) موکول کرده است.لاريجانی گفت که مذاکره برای حل مسئله اتمی ايران روندی طولانی خواهد داشت و از جامعه جهانی خواست تا بردار باشد و صبر کند.علی لاريجانی و خاوير سولانا پس از گفتگو در مورد مجموعه امتيازات پيشنهادی اروپاييها که بسته پيشنهادی نام گرفت، در نشست خبری مشترکی که در محل سفارت ايران در بروکسل برگزار شد شرکت کردند.علی لاريجانی در اين نشست اعلام کرد که بخش گسترده ای از بسته پيشنهادی برای ايران قابل قبول است اما مشکلی که در اين بسته وجود دارد، درخواست تعليق غنی سازی اورانيوم است.مقامات ايرانی پيشتر نيز از بسته پيشنهادی که به تأييد آمريکا، روسيه و چين نيز رسيده استقبال کرده اما آن را دارای ابهاماتی خوانده بودند که هدف از مذاکرات علی لاريجانی و خاوير سولانا، رفع اين "ابهامات" اعلام شده بود. اما لاريجانی پس از چهار ساعت گفتگو با خاوير سولانا درباره بسته پيشنهادی گفت که اين بسته هنوز ابهامات مختلفی دارد، هرچند هسته اصلی آن قابل قبول است.وی در مورد هسته اصلی بسته پيشنهادی و اينکه چه بخشهايی از آن برای ايران قابل قبول است هيچ توضيحی نداد.لاريجانی قبل از ديدار با خاوير سولانا گفته بود که ايران مذاکره در مورد پيشنهاد دولتهای اروپايی را جدی می گيرد اما در پايان ديدار، هيچيک از طرفين نشانه ای حاکی از اينکه ايران به سمت پذيرش پيشنهاد اروپاييها پيش می رود يا نه بروز ندادند.لاريجانی گفت که در زمينه اين پيشنهادها با آقای سولانا در تماس خواهد ماند و خاوير سولانا نيز تنها اعلام کرد که طی ديدار وزيران خارجه بريتانيا، آلمان، فرانسه، روسيه، آمريکا و چين که برای روز چهارشنبه دوازدهم ژوئيه (21 تير) در پاريس برنامه ريزی شده است آنان را در جريان گفتگوی خود با علی لاريجانی خواهد گذاشت.او گفت: "بررسی خواهيم کرد تا ببينيم چطور پيش می رود".سخنگوی خاوير سولانا در حالی ديدار او با علی لاريجانی را نا اميدکننده توصيف کرده که هفته پيش پس از آنکه اين دو مقام ايرانی اروپايی در مهمانی شام خصوصی در بروکسل با يکديگر ديدار کردند اعلام کرده بود که اين گفتگو مقدمه مثبتی برای ديدار رسمی آن دو بوده و نسبت به نتيجه اين ديدار رسمی ابراز خوشبينی کرده بود.همزمان با گفتگوی علی لاريجانی و خاوير سولانا، گروهی از مخالفان جمهوری اسلامی نيز در مقابل مقر اتحاديه اروپا در بروکسل دست به تظاهرات زدند.


در هفته گذشته پس از آنکه پنج عضو دائم شورای امنيت سازمان ملل متحد به اتفاق آلمان تصميم گرفتند با به تصويب رساندن قطعنامه ای در اين شورا، ايران را ملزم به تعليق غنی سازی اورانيوم کنند، وزير خارجه روسيه اعلام کرد که ايران تا زمانی که اين قطعنامه تدوين شود و به تصويب برسد وقت دارد پيشنهاد اروپاييها را برای حل مسئه اتمی خود بررسی کند و به آن پاسخ دهد.سرگئی لاوروف، وزيرخارجه روسيه اين اظهارات را پس از آن شرکت در جلسه ای در پاريس ايراد کرد که وی همراه با همتايان بريتانيايی، فرانسوی، آلمانی و آمريکايی خود و با شرکت معاون وزير خارجه چين تصميم گرفتند رسيدگی به فعاليت اتمی ايران را به شورای امنيت بازگردانند.فيليپ دوست بلازی، وزيرخارجه فرانسه پس از اين نشست به خبرنگاران گفت دولتهای شرکت کننده در نشست پاريس بر سر تدوين قطعنامه ای برای شورای امنيت سازمان ملل متحد توافق کرده اند که ايران را ملزم به تعليق غنی سازی اورانيوم کند.به گفته وی، اگر ايران به قطعنامه شورای امنيت عمل نکند، گام بعدی دولتهای ششگانه اين خواهد بود که تدابيری اتخاذ کند که با اتکا به اصل 42 فصل هفتم منشور ملل متحد، اعمال تحريم اقتصادی عليه اين کشور امکانپذير شود.شورای امنيت سازمان ملل متحد می تواند همان گونه که در مورد عراق و افغانستان عمل کرد ايران را تهديد به حمله نظامی کند اما وزيرخارجه روسيه می گويد که توسل به زور عليه ايران کاملاً منتفی است.او می گويد در تماسهای او با همتايان اروپايی و آمريکايی اش، اين موضوع به تأييد رسيده است که در روشهايی که برای حل مسئله هسته ای ايران طرح می شود، موضوع توسل به زور مطرح نباشد، چراکه به گفته وی، توسل به زور راه به جايی نمی برد و تنها راه حل مسئله، توافق و تعامل است.روسيه که فراهم آورنده اصلی فناوری اتمی برای ايران است تاکنون علاوه بر مخالفت با توسل به زور عليه ايران با تهديد اين کشور به تحريم اقتصادی نيز مخالفت می ورزيد اما اکنون به جمع کشورهايی پيوسته است که قصد دارند ايران را از طريق تهديد به تحريم وادار سازند فعاليت اتمی اش را محدود سازد.


در هفته گذشته محمود احمدی نژاد،خواستار شکيبايی و پرهيز کشورهای عضو گروه 1+5 از ايجاد تنش در مورد پرونده هسته ای ايران شد.اظهارات احمدی نژاد پس از آن انتشار می يابد که وزيران خارجه پنج کشور عضو دائم شورای امنيت و آلمان در اجلاس خود در پاريس در روز چهارشنبه، 12 ژوئيه، تصميم گرفتند پرونده هسته ای ايران را مجدداً در شورای امنيت سازمان ملل متحد مطرح کنند.احمدی نژاد در سخنان خود در روز پنجشنبه، 13 ژوئيه، عليه ايجاد تنش در مساله هسته ای ايران هشدار داد.وی در مورد تصميم اجلاس وزيران خارجه 1+5 گفت "ما در مسير حق و قانون حرکت کرديم اما متاسفانه آنها می خواهند اين پيشنهاد را به بهانه ای افزايش فشار بر ما تبديل کنند اما به آنها توصيه می کنيم صبور باشد و اگر تنش ايجاد کنيد، تبعات آن متوجه خودتان است."احمدی نژاد در مورد سياست هسته ای جمهوری اسلامی گفت که ايران تا کنون در چارچوب مقررات پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای حرکت کرده و هشدار داد "اما آنها بدانند که اگر ملت ايران به اين نتيجه برسد که آنها در رفتار و پيشنهادشان حسن نيت و صداقت ندارند، در سياست خود تجديد نظر خواهند کرد."وی گفت که اگر مشکلی پيش بيايد، زيان آن متوجه کشورهای اروپايی می شود و اضافه کرد که "آنها بدانند نمی توانند به ملت ايران آسيب برسانند."


در هفته گذشته يکی از مقامات امنيتی ايران از آزادی دو نفر از افرادی خبر داد که حدود چهار ماه پيش به دست يکی از گروههای مسلح بلوچ در جنوب شرق ايران به گروگان گرفته شدند.مجيد رضوی، مديرکل امنيتی وزارت کشور ايران به خبرگزاری جمهوری اسلامی گفت اين دو گروگان، مجيد نجار و خداداد باغبانی نام دارند و با همکاری ريش سفيدان و طوايف منطقه آزاد شده اند.به گفته وی اين افراد جزو گروهی اند که شانزدهم مارس (25 اسفند) گذشته در حمله افراد مسلح به خودروهای حامل مسئولان محلی در جاده زاهدان به زابل در منطقه تاسوکی در استان سيستان و بلوچستان به گروگان گرفته شده اند و گفته می شوند هنوز پنج نفر ديگر دربند گروگانگيرانند.طی حادثه تاسوکی که حدود ساعت نه شب آخرين جمعه سال روی داد، افرادی که لباس مأموران انتظامی و نظامی به تن داشتند و در جاده ايستگاه ايست و بازرسی برپا کرده بودند، با متوقف ساختن خودروهای حامل مسئولان محلی و شماری از افراد ديگر، سرنشينان آنها را پياده کرده، تعدادی را به گلوله بستند و شماری را به گروگان گرفتند.در اين حادثه، بيست و دو نفر کشته و شش نفر زخمی شدند و دست کم هشت نفربه گروگان گرفته شدند که حدود دو ماه پيش يکی از گروگانها به نام امير هراتی که افسر نيروی انتظامی بود، آزاد شد.شماری از مسئولان استان سيستان و بلوچستان از جمله، محمود سرگزی مسئول حراست فرمانداری و محب يوسفی مسئول حراست امور آب زاهدان، يکی از روحانيون دفتر نماينده ولی فقيه در استان سيستان و بلوچستان جزو کشته شدگان بودند و حسنعلی نوری فرماندار زاهدان و معاونش علی نشاطی همراه با غلامرضا کوهستانی مسئول عقيدتی سياسی نيروی انتظامی استان سيستان و بلوچستان طی حادثه تاسوکی زخمی شدند.

مقامات ايرانی حمله کنندگان را "اشراری" خواندند که انگيزه سياسی هم داشته اند اما گروهی با نام جندالله مسئوليت حمله را به عهده گرفت و اعلام کرد که برای دفاع از مردم سنی مذهب بلوچ مبارزه می کند و خواستار آزادی زندانیان خود است.مقامات ايرانی می گويند که جندالله مورد حمايت برخی دولتهای خارجی، از جمله آمريکا و بريتانيا هستند که به گفته آنان، برای ايجاد تفرقه قومی و مذهبی در ايران تلاش می کنند.دولت بريتانيا اين اتهام را رد کرده است.استان سيستان و بلوچستان يکی از گذرگاه های عمده قاچاقچيان مواد مخدر است و از محرومترين و دورافتاده ترين مناطق ايران به شمار می رود. اگرچه در اين استان موارد زيادی از نا امنی رخ داده اما گروگانگيری شماری از مرزبانان ايرانی در اين استان که سال گذشته رخ داد، دور تازه ای از مشکلات امنيتی را در اين استان رقم زد.


در هفته گذشته جورج بوش، رئيس جمهور آمريکا به ايران هشدار داد که اگر با وقت کشی قصد خسته کردن دولتهايی را دارند که درگير مسئله اتمی اين کشورند و می خواهند در صفوف اين کشورها شکاف ايجاد کنند، بدانند که به شکل دردناکی در اشتباهند.اظهارات بوش يک روز پس از آن ايراد شد که دولت او با همراهی بريتانيا، فرانسه، آلمان، روسيه و چين تصميم گرفت رسيدگی به فعاليت اتمی ايران را به شورای امنيت بازگرداند اما در واکنش به اين تصميم، دولت ايران اعلام کرده که موعدی را که برای پاسخگويی به پيشنهاد اين کشورها برای حل مسئله اتمی خود تعيين کرده است تغيير نخواهد داد.رئيس جمهور آمريکا که طی سفر رسمی به آلمان سخن می گفت، به ايران هشدار داد که اعضای شورای امنيت در اقدام عليه ايران با يکديگر اتحاد کامل دارند.به نظر می رسد اين بخش از سخنان بوش اشاره به اين باشد که ايرانيها نبايد روی حمايت روسيه و چين و اينکه اين دولتها در شورای امنيت مانع از تصميم گيريهای جدی عليه ايران شوند حساب کنند.


در هفته گذشته عمليات اسرائيل عليه لبنان واکنش تند مقامات جمهوری اسلامی را در پی داشت که همچنين عليه گسترش دامنه اين عمليات به سوريه هشدار دادند. بر اساس گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی - ايرنا - روز جمعه، 14 ژوئيه، محمود احمدی نژاد،که به تبريز سفر کرده بود، در گفتگوی تلفنی با رييس جمهوری سوريه، ضمن محکوم کردن حملات اسرائيل به لبنان، گفت که اگر اسرائيل به سوريه تعرض کند، اين اقدام به منزله تعرض به کل جهان اسلام است و اسرائيل، به گفته وی، با پاسخی کوبنده مواجه خواهد شد.احمدی نژاد اقدامات اسرائيل را ناشی از آنچه که عمق ضعف حکومت اسرائيل دانست که، به گفته وی، "در سراشيبی سقوط و اضمحلال قرار گرفته است."رييس جمهوری ايران خواستار انسجام کشورهای منطقه و جهان اسلام به خصوص در مورد مسايل لبنان و فلسطين شد و گفت که "جمهوری اسلامی با تمام توان ديپلماسی از اين موضوع حمايت و پشتيبانی می کند."وی عمليات اسرائيل در غزه را آغازگر بحران کنونی لبنان توصيف کرد و گفت "اقدامات شجاعانه و پاسخ های به موقع جنبش حزب الله برای رژيم صهيونيستی بسيار سخت و کوبنده بوده و سبب غافلگير شدن و عصبانيت اين رژيم شده است."رييس جمهوری ايران همچنين در يک نشست خبری حملات اسرائيل به لبنان را به منزله تعدی به همه ملت های منطقه دانست و گفت که تنها نتيجه اقدامات اسرائيل عليه لبنان، به گفته وی، برانگيختن خشم ملت های منطقه و مسلمانان است. احمدی نژاد افزود "قدرت هايی که رژيم صهيونيستی را در منطقه به وجود آوردند بايد آن را بردارند و در اين رابطه، ملت های منطقه هم گذشته را در معادلات آينده دخيل نخواهند کرد."پيشتر، سخنگوی وزارت خارجه ايران گزارش های حاکی از احتمال انتقال دو نظامی ربوده شده اسرائيلی به ايران را رد و ادعای منابع اسرائيلی در اين زمينه را "مهمل گويی" توصيف کرده بود.روز پنجشنبه، 13 ژوئيه، منوچهر متکی، وزير خارجه ايران هم در گفتگو با فوزی صلوخ، وزير خارجه لبنان، ضمن اعلام حمايت از اين کشور گفته بود که دنيا نبايد نسبت به حملات اسرائيل به لبنان بی تفاوت باشد.به گزارش خبرگزاری ايرنا، آ متکی همچنين در گفتگويی تلفنی با عمرو موسی، دبيرکل اتحاديه عرب، گفت که جهان اسلام و عرب نبايد تنها به ابراز محکوميت حملات اسرائيل اکتفا کند بلکه بايد با تمامی امکانات خود از جامعه بين المللی بخواهند به آن پايان دهد.مقامات ايران آمادگی اين کشور برای ارسال کمک های بشردوستانه به آسيب ديدگان لبنانی حملات اسرائيل را اعلام داشته اند.در تهران، آيت الله محمد کاشانی، امام جمعه موقت، گفت که جنبش حزب الله برای آزادی زندانيان لبنانی در اسرائيل دو سرباز اسرائيلی را به گروگان گرفته و اين اقدام حزب الله را "صد در صد قانونی، شرعی، وجدانی و عرفی" اعلام داشت.


و سرانجام اینکه اکبر گنجی،روز جمعه، 23 تيرماه، در آغاز يک اعتصاب غذای سه روزه همراه با چند تن از هواداران خود در مقابل ساختمان سرويس جهانی بی بی سی در مرکز لندن حاضر شد. گنجی گفت هدف او از اين اقدام "آزادی زندانيان سياسی که بدون اعلام اتهام در ايران در زندان بسر می برند، و نيز جلب توجه جهانی به مسئله نقض حقوق بشر در ايران" است.وی گفت: "اين اعتصاب غذا برای آزادی افرادی از سه جنبش مختلف يعنی منصور اسانلو، از رهبران جنبش کارگری، رامين جهانبگلو، از جنبش روشنفکری، و علی اکبر موسوی خوئينی، از جنبش دانشجويی، برگزار می شود که بدون برخورداری از وکيل در زندان انفرادی بازداشت هستند." اکبر گنجی که پس از انگلستان به آمريکا سفر می کند، قرار است روزهای شنبه و يکشنبه نيز در مقابل دفتر سازمان ملل متحد در شهر نيويورک به اعتصاب غذای خود که آب و مايعات را شامل نمی شود، ادامه بدهد. وی گفت ايرانيان ساکن دوازده شهر جهان از جمله پاريس، کلن، برلين، استکهلم، نيويورک و واشنگتن او را در اين اعتراض سه روزه همراهی می کنند. در تهران نيز تعدادی دانشجو با همين هدف دست به اعتصاب غذا زده اند. اکبر گنجی گفت اين اقدام به پيشنهاد او و با حمايت 1200 نفر در داخل و خارج ايران صورت گرفته و طيف های مختلف از جمله جبهه ملی ايران، حزب ملت ايران، دفتر تحکيم وحدت، طيف علامه و ادوار تحکيم، جنبش زنان و اتحاد جمهوريخواهان در اعتصاب غذا با او همراهند. گنجی که در سال های اخير يکی از عمده ترين منتقدين جمهوری اسلامی در داخل ايران بوده است در هفته پایانی سال 1384، پس از سپری کردن تمام محکوميت شش ساله خود، از زندان آزاد شد.وی در سال 1379، پس از بازگشت از کنفرانس برلين، به دليل اظهارات و ابراز برخی ديدگاه هايش بازداشت و زندانی شد. اکبر گنجی در آخرين ماه های حبس خود، دست به اعتصاب غذايی طولانی زد و به صراحت، آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی را مورد انتقاد قرار داد و خواستار کناره گيری وی از قدرت شد.در تهران نيز گروه کوچکی از دانشجويان در تقاضا برای آزادی منصور اسانلو، رامين جهانبگلو و علی اکبر موسوی خوئينی دست به اعتصاب غذا زده اند. اين اولين بار است که گروهی در داخل به طور هماهنگ و همزمان با معترضين خارج از ايران دست به اعتراض زده اند. يکی از سخنرانان تجمع تهران گفت: دولت می خواهد از روشنفکران، افراد تحصيل کرده و کسانی که افکاری متفاوت دارند، انتقام بگيرد. وی شکايت داشت که اخبار مربوط به فعالان سياسی بايکوت خبری می شود. دانشجويان گفتند عمليات اسرائيل عليه لبنان را محکوم می کنند اما تاکيد کردند دولت ايران تا زمانی که حقوق بشر را در داخل خود ايران، اولويت قرار نداده است، نبايد از حقوق مردم کشورهای ديگر حمايت کنند.

منابع : بی بی سی و خبرگزاریها

 بالا‌. بازگشت

چاپ کردن‌!

   این صفحه‌ را برای دوستان خود بفرستید:

© www.giareng.com
All rights reserved 2005.