|
|
کوشش ما در این گزارش بیان حقایق درباره عدم برخورداری این گروه از شاخص های حقوق بشری و انتقاد از کمیساریای عالی پناهندگان به عنوان مرجع اصلی که باید این مشکل را حل کند و روشن ساختن تبعیضات موجود در قوانین پناهندگی ترکیه و رفتار غیرمرسوم دولت ترکیه علیه این گروه از پناهندگان است. از همه کسانی که در تهیه و ترجمه این گزارش( بخصوص خانم مریم امینی و آقای سردار رحیمی ) ما را یاری دادند سپاسگذاریم . خلاصهای از گذشته این گروه
کمیساریای عالی پناهندگان با نامیدن این گروه به عنوان حرکت کنندگان نامنظم امکان استرداد آنها به ایران توسط دولت ترکیه را فراهم آورد و دولت ترکیه هم در هماهنگی با UN از اقامت موقت آنها خوداری کرد. سرانجام دولت ترکیه پس از دو سال پذیرفت که به این پناهندگان تحت قانون (خارجیهای نرمال) اجازه اقامت موقت بدهد. بدین معنا کهاین گروه به عنوان پناهنده شناخته نشده و مجوز انتقال به کشور سوم از خاک ترکیه را ندارند. بنابر این آنها همواره در معرض بازگشت اجباری به ایران توسط دولت ترکیه قرار داشتند. پیش از جنگ سرنگونی حکومت صدام در ماه مارس 2003, کمیساریای عالی پناهندگان عنوان حرکت کنندگان نا متغارف را درباره این گروه صادر کرد و به این صورت بازگرداندن آنها به عراق را تایید کرد ولی همزمان با سرنگونی حکومت عراق، این حکم توسط کمیساریای عالی لغو شد و به دولت ها هم توصیه کرد از بازگرداندن پناهندگان به عراق خودداری کنند.
در اوت 2003, پلیس ترکیه
نوزده نفر از این پناهندگان را که تعدادی زن و کودک در میانشان بود دستگیر
کرده و
بدون هیچ اخطار قبلی آنها را در نقطه صفر مرز ترکیه و ایران رها کرد و در
نوامبر
همان سال پنجاه و سه نفر را در شهر مرزی وان به مدت یک هفته باز داشت و به
دیپورت
تهدید کرد. بالاخره در نوامبر همان سال دولت ترکیه و کمیساریای عالی رایزنی
هایی
برای حل این مشکل بعمل آوردند که هنوز هم جزئیات آن برای پناهندگان روشن نشده
است
. سازمان عفو بین الملل در پنجاه و ششمین جلسه اجرایی کمیساریای عالی نگرانی های خود را نسبت به وضعیت این گروه ابراز داشت و خاطر نشان کرد اگر آنها نتوانند اجازه اقامت خود را تمدید کنند به ایران بازگردانده می شوند. این سازمان به دولت ترکیه تاکید می کند با این گروه طبق آئین نامه سال 1994 قانون مهاجرت برخورد نکند و برای گرفتن ویزا و اسکان و در کشور سوم آنان را یاری دهد و همچنین شرایط استفاده همه پناهندگان از شاخص های حقوق بشر همانند اجازه کار و داشتن خانه و سر پناه را فراهم سازد . سازمان عفو بین الملل به کمیساریای عالی توصیه می کند که از اقدامات تبغیض آمیز علیه این گروه خودداری کرده و با این گروه از پناهندگان هم مانند دیگر پناهندگان در ترکیه برخورد کند و از حق سکونت آنها در کشور سوم حمایت نماید. در ششم سپتامبر 2006 نمایندگان این گروه از پناهندگان با نماینده وزارت کشور ترکیه و مسئولین UNHCR هم نشستی داشتند که هدف از این نشست تبادل اطلاعات، بررسی وضعیت و یافتن راه حل این مشکل بود. این نشست دستاورد جدیدی برای پناهندگان در بر نداشت و هر آنچه در این جلسه بیان شد پیشتر هم گفته شده بود. قابل ملاحظه است که از نمایندگان پناهندگان خواسته شد که به طور خلاصه و فهرست وار مشکلات خود را بیان کنند و در برابر چراهای آنها، پاسخ نماینده کمیساریای عالی رجوع کردن به رساله های این سازمان و پاسخ های نماینده وزارت کشور ترکیه هم بسیار مبهم و رجوع کردن به دستورالعمل های قانونی و بایدها بود. نتیجه این نشست و همچنین تحصن در مقابل درب ساختمان کمیساریای عالی پناهندگان در آنکارا این بود که کمیساریای عالی و دولت ترکیه با هم تصمیم جدیدی گرفتند و اعلام کردند کسانی که در خارج از ترکیه خویشاوند درجه یک دارند و یا اینکه افرادی که بیماری لا علاج دارند، می توانند اجازه خروج از ترکیه را دریافت کنند، ولی هنگامی که با دفتر کمیساریای عالی در این مورد تماس گرفته شد پاسخی داده نشد. با اینکه وزارت کشور ترکیه درنیمه دوم سال 2006 کتبا به پناهندگان اعلام کرد (افرادی که در خارج از کشور فامیل درجه یک دارند ( پدر، مادر، برادر، خواهر، زن، شوهر) و افرادی که بیماریهایی از قبیل بیماریهای قلبی، سرطان، دیالیز، و هپاتیت دارند، اجازه خروج از کشور ترکیه را دارند( ولی در تاریخ 2006/12/15در جلسه UNHCR و وزارت کشور این تصمیم لغو شد و در یک نامه رسمی که توسط شعبههای بخش خارجی امنیت ترکیه به پناهندگان ابلاغ شده شرایط بسیار سختی گنجانده شده است. بر اساس این ابلاغیه تنها به پناهندگانی اجازه خروج از ترکیه داده می شود که فرزندان کمتر از سنین 18 سال در کشور سوم دارند، یا کودکانی که پدر و مادر آنها در کشور سوم زندگی میکنند، آنهم مشروط بر اینکه از ترکیه به کشور سوم نرفته باشند، این ابلاغیه شامل بیماران مذکور هم می شود. این تصمیم تازه دولت ترکیه که با هماهنگی با UNHCR تنظیم شده و از آن به عنوان اقدامات انساندوستانه یاد شده است، کمتر از یک درصد پناهندگان را شامل نمی شود. به بیان دیگر است که تنهااجساد پناهندگان (آن هم به دلایل جسد دوستانه) حق پناهندگی اعطا می شود. سیاست بایکوت و عدم توجه به درخواستهای قانونی پناهندگان از سوی UNHCR و دولت ترکیه به مدت بیش از 5 سال موجب ناامیدی آنها گشته، در نتیجه شمار قابل ملاحظهای از آنها، سرنوشت خود را به راه پر خطر خروج غیرقانونی از ترکیه به عنوان تنها راه گریز از این بن بست سپردند. تنها راه باقی مانده برای آنها همین بود ولی در این راه پر مخاطره هم تعدادی از آنها به وسیله پلیس ترکیه یا دیگر کشورها دستگیر شدند و بی درنگ و بدون هر گونه دادگاه عادلانه ای به ترکیه و عراق بازگردانده شدند و از تعداد دیگری هم که انگشت نگاری شده اند، دیگر نمی توانند به این کشور باز گردند و یا وارد دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا شوند. درطی سال 2006 زندان ادرنه واقع در مرز ترکیه و یونان که گفته می شود عاری از هرگونه امکانات بهداشتی است، مملو از پناهندگانی بود که ظاهرا تحت پوشش UNHCR قرار داشتند. این پناهندگان پس از چندین ماه بازداشت در این زندان، پس از آزادی روانه دادگاههای ترکیه شدند. در موارد دیگر هم باندها و شبکههای قاچاق انسان آنها را فریب داده و پولشان را غارت و از هیچ برخورد خصمانه و غیر انسانی علیه آنها کوتاهی نکرده. ابلاغیه اخیر دولت ترکیه که با موافقت UNHCR تنظیم شده است، موجب ناامیدی بیش از پیش پناهندگان را فراهم ساخته به طوری که تنها بدیل پیش روی این گروه را سپردن خود و زن و فرزندانشان به راه پر خطر خروج غیر قانونی از مرزهای ترکیه قرار داده اند. ما UNHCR و دولت ترکیه را مسوول عواقب پر خطر در پیش گرفتن این تنها گزینه می دانیم. وضعیت کودکان پناهنده
" دوست ندارم به مدرسه بروم چون بایدیونیفورم ویژه مدرسه را بپوشم و می دانم که خانواده ام نمی توانند این لباسها را برای من تهیه کنند." "هنگامی که به مدرسه می روم دانش آموزان ترک چون زبان ترکی خوب نمی دانم به من می خندند، برای همین دوست ندارم به مدرسه بروم ." سخنان پدر سه کودک که در ترکیه پناهنده هستند: "هنگامی که به کودکانم نگاه می کنم شرمنده می شوم، چون من زندگی آنها را نابود کرده ام. در حقیقت من همه چیزم را از دست دادهام و به جای آن هم چیزی به دست نیاورده ام." دفتر کمیساریای عالی پناهندگان تا سال 2003 این گروه را در حاشیه قرار داده بود و گزارشی درباره آنها منتشر نکرده بود. در ماه جولای 2005این سازمان در اثر فشارهای نمایندگان پناهندگان و سازمانهای مدافع حقوق بشر در گزارشی که درباره این گروه منتشر کرد، تعداد آن را هم اعلام کرد. در گزارش ، این گروه 1181 نفر اعلام شده است (516پرونده ) که شامل 62درصد مرد، ۳۸ درصد زن، 100کودک زیر 5 سال و متوسط تعداد در هر خانواده 3 نفر است و 277 نفر از این گروه مجرد هستند .ظلمی که در اثر سیاستهای غیر انسانی UNHCR و دولت ترکیه بر کودکان پناهنده اعمال می شود، به مراتب دردناکتر از همه مواردی است که ذکر آن رفت. این کودکان علاوه بر اینکه با استرس و نگرانی پا به حیات گذاشته اند، زندگی خود را در خانوادههایی سپری می کنند که مدام در شرایط نا متعادلی بسر می برند. خانوادههایی که همواره در خطر دیپورت، فرار، ناامنی، عدم تامین مایحتاج زندگی و تبعیضهای گوناگون دیگری قرار داشته اند و رسیدن به مکانی امن برای آنها به سرابی دور دست بدل شده است. چه بسا کودکانی که در اثر از هم پاشیدگی خانواده بی سرپرست مانده و قربانی وضع موجود شدهاند. نمونه زنده و جانگداز این تراژدی سکته قلبی پناهنده ای به نام شهاب خلیلی در شهر کاستامونوی ترکیه است. این پناهنده که سابقه هیچ بیماری نداشت، در سال ۲۰۰۶ هنگامی که دو کودک خود را در دست داشت و از خیابان عبور می کرد، ناگاه به زمین افتاد و جلو چشم دو فرزند خود جان سپرد. کودکان پناهنده از تغذیه سالم، تربیت و آموزش مناسب و درخور بی بهره بوده اند. طولانی شدن مدت پناهندگی، موجب شده تا این کودکان مدتی در ایران، مدتی در عراق و مدتی نیز در ترکیه به تحصیل بپردازند و بسیاری از آنها ناچار شدهاند تا به علت برخورداری از سیستمهای متفاوت آموزشی در ایران، عراق و ترکیه در یک سطح آموزشی چندین بار درجا بزنند. این امر موجب شده تا بسیاری از آنها از ادامه تحصیل سرخورده شوند ومخفیانه و ناچاراَ به بازار کار روی آورند. در این میان کم نیستند کودکانی که در محیط کار جان خود را از دست داده یا دچار بیماری و قطع عضو شدهاند. در چند روز اخیر نوجوان پناهندهای در شهر افیون در اثر فشار روحی بسیار و احساس شدید ناامیدی و فشار زندگی، اقدام به خودکشی کرده که خوشبختانه پلیس مانع او می شود. بدون شک ادامه روند کنونی عواقب وخیم تری را متوجه پناهندگان می کند. تعداد زیادی از این کودکان که در کشورهای عراق و ترکیه به دنیا آمده اند شناسنامه و تابعیت رسمی هیچ کشوری ( ایران، عراق، ترکیه ) ندارند و در حالی که سن برخی از آنها از 15 سال به بالاست، هنوز از هیچ هویت قانونی برخوردار نیستند. در این میان جوانانی هستند که په به سن ازدواج گذاشتند اما به دلیل نبود هویت، مشکلات مالی و سرنوشت نا معلوم که کمیساریای عالی پناهندگان مصبب اصلی آن است ، از تشکیل خانواده محروم مانده اند. یافتن شغل برای یک پناهنده در ترکیه گفته های یکی از پناهنده گان در ترکیه: "ما مجبور هستیم برای درآمد ناچیزی کارهای سخت و طاقت فرسا را انجام دهیم و کارفرمایان ترک گمان می کنند ما بی دین هستیم و میگویند شما از دست اسلام فرار کرده اید . از هنگامی که این پناهندگان وارد ترکیه شده اند، اقامت آنها در ترکیه غیر قانونی بوده و اجازه کار کردن هم نداشته اند (پناهندگان و پناهجویان در ترکیه اجازه کار کردن ندارند) بنابرابن این پناهندگان ناچار هستند که به کارهای موقت، خطرناک و با درامد ناچیز روی آوردند. بیشتر کارفرمایان چون میدانند کار برای پناهندگان غیرقانونیست از پرداخت دست مزد معمولی به آنها خودداری میکنند و پلیس هم پاسخ شکایات پناهددگان را نمیدهد. هنگام انتقال این پناهندگان از وان به شهرهای مرکزی، پلیس به آنان گوشزد می کند که اجازه کار کردن ندارند، در نتیجه به جز یک شهر در ترکیه که در آنجا پناهندگان به طور سنتی زباله ها را جمع آوری می کنند، در شهرهای دیگر اگر پناهندگان شغلی بیابند تنها برای چند روز است، چون بی درنگ پلیس به آنها هشدار می دهد و دراین صورت هم کارفرمای ترک حقوق آنها را نمی پردازد . دراین وضعیت اسفناک پناهندگان ناچار بودند که تا ۳۰ ژوئن ۲۰۰۴ با قرض گرفتن و فروختن اثاثیه ناچیز زندگی بچههایشان هزینه اجازه اقامت خود را بپردازند. پس از پایان یافتن این مهلت بحران افزایش یافت . در 8 ژولای 2004، 54 نفر از پناهندگان ساکن چانکری توسط پلیس بازداشت شدند و پلیس آنان را مجبور کرده بود که حکم کتبی بازگشت به ایران را امضا کنند. هنگامی که تعدادی از زنان این گروه به خانه های خود بازگشتند که بعضی از وسائل مورد نیاز کودکان خود را بردارند، دریافتند که پلیس به همسایگان گفته است که می توانند اثاثیه باقی مانده را بردارند چون صاحبان آنها دیگر باز نمی گردند. در گزارش سالانه 2005 UNHCR ترکیه هم به مسئله اشاره شده و میگوید که هنوز هم در رابطه با تصمیم بازگرداندن این افراد به ایران از طرف مقامات مربوطه پاسخ رسمی دریافت نکرده ایم. پس از اینکه به پناهندگان به طور ضمنی تفهیم شد که باید این مبلغ را بپردازند و گرنه به ایران بازگردانده می شوند آنها را در هشتم جولای آزاد کردند . گزارش های به دست آمده از شهرهای دیگر نشان می دهد که پناهندگانی که قادر به پرداختن این مبلغ نبودند تهدید به بازگرداندن به ایران شده اند و به آنها گفته شده که اسناد بازگرداندن آنها آماده است و منتظر دستور وزارت کشور هستند. تهدیدهای دولت ترکیه و گاها اقدامات عملی نسبت به دیپورت آنها به ایران همواره پناهندگان را در شرایط بسیار سخت روانی قرار داده است.
بیش از پنج سال از اقامت موقت این
گروه در ترکیه می گذرد. این زمان ضربات جبران ناپذیر روانی و مادی بر زندگی
پناهندگان برجای گذاشته است. به ویژه از اوایل سال 2006 که خدمات پزشکی و
درمانی از این گروه قطع شده است، فشار مضاعفی را متحمل می شوند. پناهندگان
کرد
ایرانی در گیرودار یک سیاست و توافق اعلام نشده و غیر انسانی
UNHCR
و دولت ترکیه
تباه می شوند. در این پنج سال
UNHCR
خود را از هرگونه کم کاری و خطایی مبری
میداند و در نشستهایی که با نمایندگان پناهندگان داشته است، همواره دولت
ترکیه
را عامل اصلی وضع موجود معرفی کرده است. بر عکس دولت ترکیه نیز
UNHCR
را مسئول
اصلی شرایط ناگوار موجود میداند.
UNHCR
می گوید اگر دولت ترکیه به این گروه
اجازه خروج بدهد، این سازمان بلافاصله نسبت به انتقال آنها به کشورهای
پناهنده
پذیر اقدام خواهد کرد. دولت ترکیه نیز بارها تاکید کرده هرگاه
UNHCR
پرونده این
پناهندگان را به کشورهای پناهنده پذیر بدهد، ترکیه مانع خروج آنها نخواهد شد.
برای روشن شدن این ابهام، پناهندگان از دو طرف مسئول در این قضیه درخواست
کردهاند
تا در نشستی سه جانبه که در آن نمایندگان پناهندگان هم حضور داشته باشند،
به
این ابهام پاسخ گویند، اما متاسفانه هم
UNHCR
و هم دولت ترکیه تا کنون به این
درخواست تن ندادهاند. پیشنهادات به دولت ترکیه:
به کشورهای پناهنده پذیر ما از کشورهایی که می توانند کشور سوم برای این پناهندگان باشند درخواست می کنیم که امکان اقامت و اسکان این گروه را مورد ملاحظه قرار داده و تسهیلات پذیرش آنها را فراهم سازند به احزاب ، سازمانها و شخصیتهای مدافع حقوق بشر منعکس کردن وضعیت اسفبار این گروه از پناهندگان درü رسانه های خبری.
دفاع از حق پایمال شده آنها از طرف کمیساریای عالی پناهندگانü
و حکومت ترکیه
اعزام هیات و خبرنگار برای تهیه گزارش و خبر، چون ما ازü
گزارشهای
UNHCR
در رابطه با این گروه 1200 نفری گمان داریم.
همکاری
با پناهندگان برای گرفتنü
وکیل و تهیه کردن شکایات در دادگاهای ترکیه و پارلمان اروپا شناساندن چهرهü
واقعی ( بی تفاوتی، کم کاری، تنبلی، حق کشی، سوءاستفاده و ....) این کمیساریا
به
افکار عمومی جهان از راهü فرستادن فکس، ایمیل، نامه و به راه انداختن کمپین برای جمع آوری امضاء، اعتراض خود را علیه سیاستهای پناهنده ستیز کمیساریای عالی پناهندگان ابراز کنید. پاورقی
ـ به عنوان پناهنده یا خارجی که تقتضای پناهندگی آنها بررسی می شوند، شناخته نمی شوند. ـاز کمک های پزشکی که شامل حال پناهندگان و پناهجویان می شود، برخوردار نمی شوند. ـ مراحل اسکان آنها در کشور سوم انجام نخواهد شد. ـ اگر در فعالیت های غیر قانونی شرکت کنند، از کشور اخراج می شوند . ـ ثبت نام شده در کمیساریای عالی پناهندگان مزیتی به حساب نمی آید و از اخراج پناهندگان جلوگیری نمی کند. ـ هزینه های قانونی اقامت بر طبق قانون شماره493 باید پرداخت شود. برای افراد زیر 18 سال نصف مبلغ باید پرداخت شود این قانون عطف به ماسبق نیست و شامل زمان قبل از وضع این قانون نمی شود. ـ تغییر در شرایط فرد و همچنین سفر از استان محل اقامت باید به دفاتر امنیتی گزارش شود. ـ اعطا اجازه اقامت در ترکیه نتیجه توجه و لطفی است که شامل این پناهندگان شده است. پس در دوره اقامت فرد در این کشور باید از رفتارهای مخالف اعتقادات عمومی و همچنین شرکت در فعالیت های مخالف با سلامتی و اخلاق و امنیت عمومی خودداری کنند. ـ در صورتی که موارد ذکر شده در بالا را رعایت نکنند، اجازه اقامت آنان لغو خواهد شد و با آنان همانند مهاجران غیرقانونی برخورد خواهد شد.
هیات نمایندگی پناهندگان کرد ایرانی در ترکیه (شمال عراق(
penaberan@gmail.com |
| بالا. | بازگشت |
|
|
|
© www.giareng.com |