به‌خێر بێن
   ژیاننامه‌ی شه‌هیدان
   چه‌ند ماڵپه‌رێک
   بابه‌ته‌کانی پێشوو

گوڵه‌ به‌رۆژه‌. نزار کوێستانی

به‌شداری هه‌یئه‌تێکی حدک له‌ سمیناری پارتی سۆسیالدێموکڕاتی سوئێد له‌ ستۆکهۆڵم

امداد ذیقیمت عرفان قانعی فرد به‌ ادبیات سیاسی کوردی

جاشی مۆدیرن. سیامه‌ند خوسره‌وی

شێوازی نۆێ نه‌یارانی کورد! جه‌ماڵ عه‌ڵیاڵی

''ئاشته‌وایی نه‌ته‌وه‌یی'' به‌ چ مه‌به‌ستێک. نووسین: سمایل شه‌ره‌فی

رامبود لوتفپووری: ئه‌م جودا بوونه‌وه‌یه ‌به‌رهه‌می هه‌ڵه‌، ده‌سه‌ڵاتخوازی، هه‌ڵاواردن و لۆژیکی خودی و ناخودی و ناوچه‌گه‌ری بوو

لەبارەی بورسیەكانی خوێندن له حیزبی دێموكرات دا. ب. هیوا

له‌لایه‌ن که‌س یا که‌سانێکی نه‌ناسراو مۆنۆمێنتی شه‌هید دوکتور قاسملوو ده‌شێوێندرێ.

مه‌یلی چوار وه‌رز بۆ بووکی خه‌یاڵم! ئه‌یووب ره‌حمانی

دیداری هه‌یئه‌تێکی پایه‌ به‌رزی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌ ولاتی نۆروێژ

شێواندنی مێژووی نەتەوەیی لە پێناوچی؟ د. رۆژان ئاشتاب

'' ده‌گمه‌ن '' کاوه‌ سوور

رەخنەیەکی دۆستانه‌ لە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران! سه‌ید عه‌لی هاشمی

هه‌ڕه‌شه‌کانی کۆماری ئیسلامی له‌ ئامریکا وئیسرائیل. لوقمان زه‌هرایی

یادی ٢٥ی گەلاوێژ لە لایەن یەکێتی ژنانی دێموکڕاتی کوردستان لە ئۆرێبروو

دژکرده‌وه‌ی کاربه‌ده‌ستانی کۆماری ئیسلامی به‌ ئه‌گه‌ری هێرش بۆ سه‌ر ئێران. نووسین: سمایل شه‌ره‌فی

کۆچی دوایی ئه‌ندامێکی له‌ مێژینه‌و کادرێکی دلسۆزی حیزبی دێموکراتی کوردستان

له‌ ئادلایدی ئوستڕالیا جێژنی 25ی گه‌لاوێژ بەڕێوەچوو

ئەو وانەیەی كە دەبێ لەشەڕی كوردستانەوە فێری ببین.

ڕۆژنامه‌ی کوردستان ژماره‌ 541 له‌ ژێر چاپ هاته‌ده‌ر.

راهێنانی گه‌نجانی موسولمان بۆ دژایه‌تی کردنی فۆندامێنتالیزمی ئیسلامی. لوقمان زه‌هرایی

گلەیی لە دوو تەلەڤزیۆنەکەی دێموکڕاتەکان. قادر قازانی

مزدورانی مدرن مانند'' عرفان قانعی فرد'' ؟ عزت پیرانی

ئاگاداری کۆمه‌له‌ی کوردی kdp، به‌ بۆنه‌ی 25 گه‌لاوێژ 65 مین سالیادی دامه‌زرانی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان.

وەڵاتی سویس و ئێران. ڕەحمان ئیبراهیم زادە

نامه‌یه‌ک بۆ قانعی فه‌رد. حه‌مید عه‌زیز

که‌رکووک و یه‌ک دوو وته‌. مه‌هاباد کوردی

حیزبی دیمۆکراتی کوردستان له‌ به‌رانبه‌ر مه‌نگوره‌کاندا هه‌ڵه‌ی کرد یا ...

این کیست؟ سیامندخسروی


بابه‌ته‌کانی پێشووتر
 
  وتاری سكرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستان بەڕێز خالید عەزیزی لە رێوڕەسمی 2ی رێبه‌ندان دا
كۆمەڵانی خەڵكی خەباتكار، مافخواز، ئازادیخوازو سوڵحخوازی كوردستان!
هاوڕێیانی حیزبی!
خوشك و برایانی خۆشەویست!   


ئەمڕۆ شێست و چوار ساڵ بەسەر دامەزرانی كۆماری كوردستان لە سەر دەستی حیزبی دێموكراتی كوردستان و بە رێبەرایەتی پێشەوای نەمر، پێشەوا قازی محەممەد رادەبڕێ. بیرەوەریی كۆماری كوردستان، لە راستیدا بیرەوەریی رۆژێكی مێژووییە كە لە باری كۆمەڵایەتی، سیاسی، حیزبی، نەتەوەیی، بۆ كۆمەڵانی خەڵك لە رۆژهەڵاتی كوردستان، ئاوڕ لێ دانەوەی، پڕ بە پێستی خۆیەتی و، ئەركی هەموو لایەكی ئێمەیە بە ئەندامانی حیزب و هەروەها بە كۆمەڵانی خەڵك لە نێوخۆی وڵاتەوە، ئاوڕ لەم رۆژە بدەینەوە. باشترین یادكردنەوە لە كۆماری كوردستان وێڕای بەرزنرخاندنی ئەركی بەڕێوەبەران و دامەزرێنەرانی كۆماری كوردستان، لە هەمان كاتیشدا ئاوڕدانەوەیەكە لە دەسكەوتەكان و ئیفتخاراتی ئەم رۆژە. تەبیعەتەن دامەزرانی كۆماری كوردستان لە لایەن حیزبی دێموكراتی كوردستان لە هەمان كاتیشدا ئیلزامات و تەعوهوداتی ئەو حیزبە بۆ ئێستاو بۆ داهاتوو زۆرتر دەكاو دڵنیام ئەندامانی حیزبی دێموكراتی كوردستان و كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان، هەموو پشت بە پشتی یەكتر دەتوانین لە داهاتوودا دەسكەوت و سەركەوتنی لەم جۆرە كە كاتی خۆی كۆماری كوردستان بە رێبەرایەتیی پێشەوا قازی محەممەدو لە سەر دەستی حیزبی دێموكراتی كوردستان تۆماری كرد، دیسان تۆمار بكەینەوە. بە شەرتێك هەر بەو شێوەیە كە كاتی خۆی لە كۆماری كوردستاندا هەموو چین و توێژەكانی كۆمەڵگاو رێبەرایەتیی ژیری ئەو كاتی حیزبی دێموكراتی كوردستان توانیان لەگەڵ رووداوەكان هەڵسوكەوت بكەن، ئێمەش لە ئێستاو لە داهاتوودا ئاوا واقعبینانە لەگەڵ رووداوەكان هەڵسوكەوت بكەین.

 بیرەوەریی كۆماری كوردستان، بیرەوەری سەركەوتنە، یادكردنەوەی دەسكەوتێكی میژووییە، بیرەوەریی كارو نەتیجەی خەباتی تێكۆشانی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان بە رێبەرایەتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانە كە ئەو كاتە كۆماری كوردستانیان دامەزراند. ئەگەر وایە بیرەوەریی سەركەوتن بەو مەعنایەیە كە ئێمە بە دوای كۆماری كوردستانیشدا ئاوڕێك لە سەركەوتنەكان بدەینەوەو، لە ژێر رووناكایی هەمووی ئەو سەركەوتنانەو ئەزموونانەدا تێ بكۆشین لە داهاتوودا سەركەوتنی گەورەتر بە هەموو لایەكمان مسۆگەر بكەین. ئەگەر ئەو كات لە بەتاڵاییەكدا كە دوای شەڕی دووهەمی جیهانی یا لە كاتی شەڕی دووهەمی جیهانی لە ئێران هاتە گۆڕێ بە شێوەیەكی زۆر ژیرانەو وریایانە، رێبەرایەتیی حیزبی دێموكراتی كوردستان و بەتایبەت پێشەوا قازی محەممەد لە دەرفەتەكە كەڵكی وەرگرت و دەرفەتەكەی قۆستەوەو واقعبینانە لەگەڵ هەلسوكەوتەكان موعاملەی كردو كۆماری كوردستانی دامەزراند، ئێمە دوای كۆماری كوردستانیش دەرفەتی وامان بۆ هەڵكەوتەوە. كاتی خۆی كە لە ئێران شۆڕش كرا، شۆڕشی كۆمەڵانی خەڵكی ئێران بە گشتی و خەڵكی كوردستانیش تێی دا بەشدار بوون دوای ئینقلاب دیسان كۆمەڵانی خەڵك لە رۆژهەڵاتی كوردستان و یەكێك لەوانە حیزبی دێموكرات هەموو هەوڵ و تێكۆشانی خۆی هێنا گۆڕێ كە لە دەرفەتەكان كەڵك وەربگرێ و ئەو هەلومەرجەی كە هاتبووە پێشێ، بۆ جارێكی دیكە (سی و چوار ساڵ دوای ئەو رۆژە) دیسانەكانە بە شێوەیەكی دیكە دەسكەوتەكانی كۆماری كوردستان دوای ئینقلابی ئێران تۆمار بكاتەوەو لە كوردستانی ئێران فەزایەك دروست بكا كە كۆمەڵانی خەڵك هەموو بە یەكەوە لە ژێر رووناكایی بۆچوونەكانی حیزبی دێموكرات و لایەنەكانی دیكە بتوانن كۆمەڵگایەكی موتەمەدینانەو قانوونی دابمەزرێنن و لەمەو بەدوا دەسكەوتەكانی كۆماری كوردستان پتر نەهادینە بكرێ. ئەگەر بە داخەوە ئەو وەختی سەرەڕای هەموو هەوڵ و تێكۆشانی ئێمە، سەرەڕای هەموو بۆچوون و رێگاچارەكانی واقعبینانەی ئێمە دەوڵەتی مەركەزی لە رێگای وتووێژو دیالۆگ مافەكانی ئێمەی ئێعتراف پێ نەكردو بە شەڕ وڵامی داوە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستانی ئێران لە خەبات رانەوەستان و خەبایتان بە شێوەی جۆراوجۆر دژی كۆماری ئیسلامی ئیدامە پێدا.

سی ساڵ دوای ئەو سەردەمە، واتە شێست و چوار ساڵ دوای كۆماری كوردستان، لە تەواوی ئەو ماوەیەدا تا ئەو جێی پێوەندی بە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستانەوە بێ، بە شێوەی جۆراوجۆر لە مەیدانی خەباتدا بوون و هەوڵیان داوە لە تەواوی مافەكانی خۆیان دیفاع بكەن و تێ بكۆشن بە شێوەیەكی زۆر موتەمەدینانە حكوومەتە مەركەزییەكان بەوە قەناعەت بێنن مادام قسە لە ئێرانێكی فرەڕەنگ و هەمەلایەنەیە، گەلی كورد فاكتۆرێكی حاشاهەڵنەگرەو دەبێ بەشێك بێ لە چۆنیەتیی ئیدارەی وڵات و، لە هەمان كاتیشدا لە تەنیشت ئەو واقعییەتە، مافی نەتەوایەتییەكانی قانوونی بكرێ و بچەسپێندرێ. ئێستا ئێمە لە هەلومەرجێكدا، یادی كۆماری كوردستان دەكەینەوە لە ژێر رووناكایی تەجروبەی ئەو سی ساڵەو لە ژێر رووناكایی ئەوەی كە كۆمەڵگای نێودەوڵەتی چۆتە پێشێ، لە هەمان كاتدا شعوورو هەستی نەتەوایەتی لە كوردستانی ئێران رۆژ بە رۆژ لە حاڵی گەشە ئەستاندندایەو، كۆمەڵگەی ئێران بە دەیان قات بە بەراورد لەگەڵ رابردوو پێشكەوتوو بووە، دەرفەتەكان لە ئێستاو لە داهاتوودا ـ ئەگەر ئێمە بە شێوەیەكی موناسب و ژیرانەو هەماهەنگ كار بكەین ـ دەكرێ كەڵكی باشتریان لێ وەربگیرێ.
بەشێك لە ئەركی سیاسیی حیزبێكی سیاسی ئەوەیە لە هەمان كاتدا كە تێدەكۆشێ بە خەباتی بێ وچانی خۆی بە كەڵكوەرگرتن لە هەموو مێتۆدەكانی خەبات هەلومەرجی رەخساندنی جێبەجێكردنی پێڕەوو پرۆگرامی خۆی لە كۆمەڵگەدا جێبەجێ بكا ئەوەیە كە چۆن بتوانێ لە دەرفەتەكان كەڵك وەرگرێ. هەر ئەو كەڵكوەرگرتنە لە دەرفەتێك كە شێست و چوار ساڵ پێش ئەمڕۆ شەخسی پێشەوا قازی محەممەد بە شێوەیەكی زۆر ژیرانە هێنایە گۆڕێ، لە مێژووی نەتەوەی كورددا بۆتە سەنەدێكی حاشاهەڵنەگر كە ئەمڕۆ ئێمە ئاوڕ لە رابردوو دەدەینەوە.

لە سەردەمی ئێستادا، ئێمە لە ئێران دا لەگەڵ سەحنەیەكی سیاسی رووبەڕووین كە مافەكانی كۆمەڵانی خەڵكی ئێران بە گشتی و خەڵكی كورد بە تایبەتی لە سیستمی جمهووریی ئیسلامی دا نەتەنیا سەرنجی نەدراوەتێ بەڵكوو رۆژ بە رۆژ ئەو رێژیمە لە بەرامبەر ویست و داخوازی كۆمەڵانی خەڵكدا هارتر دەبێ و تێدەكۆشێ بە مێتۆدو بە شێوەیەك رەفتار بكا كە لەگەڵ سەردەمی دنیای ئەمڕۆدا نایەتەوە. ئێمە لە سەردەمێكدا بۆ جارێكی دیكە بیرەوەریی كۆماری كوردستان دەژێنینەوەو نوێی دەكەینەوە كە ئێران لەگەڵ قەیران و بوحرانێكی یەكجار زۆر بەرین و جیددی رووبەڕوو بووە. هەمیشە كە ئێران لەگەڵ بوحران و قەیران رووبەڕوو دەبێ دەرفەتی گونجاو دێتە گۆڕێ كە كورد چۆن بتوانێ لەو موعادلات و موعاملاتەدا لەگەڵ واقعییەتەكان رووبەڕوو بێتەوەو رێگاچارەكان بێنێتە گۆڕێ. لە قۆناغی ئێستادا ئێمە دەتوانین بەشێك بە كەڵك وەرگرتن لە بیرەوەرییەكانی كۆماری كوردستان و ژیریی پێشەوا قازی محەممەدو رێبەرایەتیی ئەو وەختی كۆمار لەگەڵ بەشێكی ئەو وەزعیەتە تەعامول بكەین. ئەویش ئەوەیە تا زەمانێك كۆمار تێدەكۆشا كە یەكگرتوویی لە نێو كۆمەڵانی خەڵك و لە نێو رێبەرایەتیی كۆمارو رێبەرایەتیی حیزبی دێموكراتدا بەهێز بكاو لە ژێر رووناكایی ئەو واقعیەتەدا توانی لەگەڵ چۆنیەتیی رووداوەكانی ئێران تەعامول بكاو تا رادەیەك خۆی وەك فاكتۆرێك جێ بخاو لە سەحنەی سیاسیی ئێراندا كەم و زۆر وەك ئەمری واقع بێتە گۆڕێ. ئەگەر ئێمە بمانهەوێ لە سەردەمی ئێستادا بە جۆرێك تەعامول لەگەڵ ئەو قەیران و وەزعییەتە بكەین، دەتوانین لە چەندین ناحیە ئاوڕ بدەینەوە سەر رووداوەكان. ناحیەی یەكەم ئەوەیە، مادام ئێمە قسە لە مەسەلەی كورد لە كوردستانی ئێران دەكەین، لە سەحنەی سیاسیی ئێراندا بە دوای رێگاچارەو دەرفەتەكان دەكەوین، قەزیەی كورد لە كوردستانی ئێران مەحدوود بە حیزبێكی سیاسیی نابێتەوە بەڵكوو قەزیەو مەسەلەو موشكلەی سیاسیی كۆمەڵانی كورد لە كوردستانی ئێران بە تێكڕایە. لەو خانەیەدا ئێمە كاتێك دەتوانین بە شێوەیەكی باش لە ئێرانێكی ئالۆزدا، لە ئێرانێك دا كە نازانین ئێستا بە راستی داهاتووەكەی بە چ لایەك دا دەشكێ موعاملە بكەین، كە ریزەكانی نێوخۆی خەڵكی كوردستان لە هەنگاوی یەكەمدا حیزب و سازمانە سیاسییەكان یەكگرتوو بن و، ئێمە بە دەركی ئەو واقعییەتە كە داهاتووی ئێران تا ئەو جێی پێوەندی بە مەسەلەی كوردەوە هەیە ناڕوونییەكی تێدا هەیە بتوانین بە هاوكاری و هەماهەنگی لە بەینی خۆماندا بە گوێرەی توانای خۆمان قورسایی بە قەزیەی كورد لە ئێران بدەین و بۆ ئەوەی كە لە ئیحتمالاتی داهاتوودا كورد بتوانێ لە سەحنەی سیاسیی ئێراندا بە گوێرەی ئیمكان و وەزنی خۆی بێتە گۆڕێ.

كاتێك ئێمە قسە لە گۆڕان لە ئێراندا دەكەین، قسە لە پاشەكشەی جمهووریی ئیسلامی دەكەین یا قسە لەوە دەكەین جمهووریی ئیسلامی نەمێنێ، ئەوە بەشێكی قەزیەیە. ئینتقاد گرتن لە سیستمی جمهووریی ئیسلامی و نەقدكردنەوەی جمهووریی ئیسلامی لە پێناو ئێحترام دانەنان بۆ مافی مرۆڤ و مەسەلەی كوردو ئێعدام و زیندانی و كوشتن و ئەوەی كە حكوومەتێكی سەرەڕۆیە لە دنیای ئەمڕۆدا بۆتە بەدیهیات. یەعنی شتێكە دەتوانم بڵێم زۆربەی زۆری وڵاتان لە دنیادا، كۆڕو كۆمەڵی جیاواز، كۆمەڵانی خەڵك لە ئێران، خەڵكی كوردستانی ئێران و هەموو حیزب و سازمانەسیاسییەكان بە تەواوی لێی ئاگادارین و شارەزاین كە ماهییەتی جمهووری ئیسلامی چیەو ئەو حكوومەتە چۆن تەعامول لەگەڵ خەڵك دەكا. ئەگەر وایە ئەركی سەرەكیی ئێمە ئەوەیە لە هەمان كاتدا كە هەموو هەوڵ و تێكۆشانی خۆمان دەدەین، جمهووریی ئیسلامی مەجبوور بە گۆڕان بێ یان نەمێنێ، و كۆمەڵانی خەڵكی ئێران لە چنگ ئەم حكوومەتە رزگاریان بێ شتی گرنگترو مەوزوعی سەرەكیتر بۆ ئێمە كە بە دەیان قات گرنگە ئەوەیە كە دوای جمهووریی ئیسلامی، ئێران چی لێ دێتەوەو ئێمەی كورد چیمان وەگیر دەكەوێ؟ یا ئەگەر جمهووری ئیسلامی لە موقابیل ئیعترازی بەربەرینی كۆمەڵانی خەڵك ئێستا لە نێوخۆی ئێران مەجبوور بە پاشەكشە بووە ئەوەی كە ئێستا دەسەڵاتیان هەیەو مەجبوور بە جۆرێك سازش و تەعامول لەگەڵ ئەوەی كە پێی دەگوترێ جووڵانەوی سەوز بن، دیسان ئێمەی كورد لەو موعادلەو موعاملەیەدا چین و چیمان وەگیر دەكەوێ. یا نەخێر ئەگەر جمهووریی ئیسلامی لە ئیدامەی سەركوتی خۆیدا بۆ ماوەیەك كۆمەڵانی خەڵك لە ئێران مەجبوور بە پاشەكشە بكا ئێمە چۆنی تەعامول لەگەڵ دەكەین. لێكدانەوەی ئێمە ئەوەیەكە بوحران و قەیرانێك كە ئێستا جمهووریی ئیسلامی لە ئیراندا لەگەڵی رووبەڕوو بووە لە باری ئابووری، لە باری سیاسی، لە باری كۆمەڵایەتی، لە باری مافی مرۆڤەوە بوحرانێكە كە وا بە ئاسانی ناتوانێ لێی بێتە دەرێ یا مەجبوور دەبێ و پاشەكشە دەكاو تەسلیمی داواو ویستی خەڵك دەبێ كە ئەوە جمهووریی ئیسلامیی ئێستا نیەو شتێكی دیكەیە یا نەخێر ئەو حكوومەتە دەبێ بڕوا. وەلحاسلأ حكوومەتی جمهووریی ئیسلامی لە سەردەمی ئێستادا وەڵامدەری كۆمەڵگەی ئێران نیە بە هەر لێكدانەوەیەك بێ ئەو رێژیمە نامێنێ و دەبێ بڕوا یا دەبێ ئاڵوگۆڕی بە سەردا بێ و عاقلأ بێ و ملكەج بێ بۆ ویست و داخوازی كۆمەڵانی خەڵك. بۆیە بۆ ئێمە گرنگە كە چۆن تەعامول لەگەڵ وەزعی ناڕوونی داهاتووی ئێران دەكەین. ئیمە شۆڕشی سی ساڵ پێش ئەمڕۆمان تەجروبە كرد. لە شۆڕشی ئەو سەردەمدا كۆمەڵانی خەڵكی ئێران بەتێكڕایی، بە شارو بە دێ، بە چین و توێژەكانی جۆراوجۆر، بە حیزب و رێكخراوی سیاسیی جۆراوجۆر بەشداربی شۆڕشیان كرد. بەڵام ئەو لایەنەی كە ئەمری لە ژێر سازماندەهیی ئیمام خومەینی و سازماندەهیی مزگەوتەكانی ئەوان وەردەگرت و وردەوردە شۆڕشیان قەبزە كرد، هەموو لایەنەكانی دیكەیان وەلانا. ئەزموونی شۆڕشی پێشوو بە ئێمەی گوت كە ئینقلاب كرا بەڵام پاش ماوەیەك ئێمە وەك نەتەوەی كورد، وەزعییەتی میللەتی كورد لە حكوومەتێك دا كە تازە دەسەڵاتی بە دەستەوە گرتبوو، بە دەیان قات لە حكوومەتەكەی پێشوو خراپتر بوو. ئێمە كە ئیستا بەرەوڕووی ئاڵوگۆڕێك لە ئێران دەبینەوەو حكوومەتی ئێران لەگەلأ قەیرانێك رووبەڕووە ئەگەر سی سالأ پێش ئەمڕۆ ئەو تەجروبەیە لە نێو كۆمەڵانی خەڵكدا زۆر كەم بوو، تەنانەت رەنگە بەشێك لە رێبەرانی ئێمەش زۆر بە باشی ئاگاداری نەبووبن، ئێستا ئێمە بە تێكڕایی هەموو حیزب و سازمانەكان و كۆمەڵگەی ئێران و رێبەرایەتیی حیزبەكان دەبێ ئەو تەجروبەمان هەبێ و بۆمان گرنگ بێ كە ئێرانی داهاتوو چی لێ دێتەوەو بۆمان گرنگ بێ كە دەچینە نێو كێشەو موعادلات و موعاملاتدا، بزانین بەش و سەهمی ئێمە لەو ئاڵوگۆڕانە چییە. بۆ ئەوەی كە لەو خانەیەدا ئێمە سەرمان بێ كەڵاو نەمێنێتەوە بە قورس و قاییمی بێینە گۆڕێ و دەرسمان لە رابردوو وەرگرتبێ، ئەوەیە بەرانبەر بە هیچ ئاڵوگۆڕ و كێشەو ناكۆكییەك لە تاران بێ تەفاوەت نەبین. مادام حەلی مەسەلەی كوردستانی ئێران لە سەردەمی ئێستا لە نێوخۆی ئێراندا دەبینین، دەبێ هەمووی ئەو رووداوو ئاڵوگۆڕانەش لە نێوخۆی ئێراندا [هەن] بە تەواوی بایەخیان پێ بدەین. تا ئەو جێی پێوەندی بە جووڵانەوەی ئیستای بەربەرینی كۆمەڵانی خەڵكەوە هەیە كە چین و توێژی جۆراوجۆر تێی دا بەشدارن و دوای هەڵبژاردنی سەركۆماریی ئێران بە شێوەی جۆراوجۆر جمهووریی ئیسلامی بە چالش كێشراوەو رۆژ بە رۆژ ویست و داخوازی كۆمەڵانی خەڵك دێتە نێو ئەو جووڵانەوەیەو، رادیكالأ دەبێتەوە. حیزبی دێموكراتی كوردستان لە چەند مانگی رابردوودا زۆر واقێعبینانە لەگەلأ وەزعییەتەكە تعامولی كردوەو هەوڵی داوە لە حەددی خۆیدا تێ بكۆشێ دەنگ و رەنگی كورد لە سەحنەی سیاسیی ئێراندا لە پەراوێز نەخرێ و بێتە گۆڕێ. بۆیە ئێستاش بۆ ئێمە گرنگە لە موقابیل ئەوەی لە ئێستادا بە نێوی جووڵانەوەی سەوز ناوی دەركردوە، ئێمە دیسانەكانە بەو قورس و قاییمیە بەشدار بین، بەو قورس و قاییمیە كۆمەڵانی خەڵك هان بدرێن بەشدار بن، پشتیوانییان لێ بكەن، بۆچوونی خۆیان بەرنە نێو ئەو جووڵانەوەیە، ماڤ و داخوازییەكانی خۆیان مەترەح بكەن، رادیكاڵی بكەن، بە گوێرەی وەزعییەتێك كە هەیە مەسەلەی كورد لە نێو ئەو جووڵانەویەدا دیار بێ. یەكێك لە هونەری سیاسەت بۆ ئێمە وەك كوردو بۆ ئێمە وەك حیزبە سیاسییەكان ئەوەیە كە هەمیشە لە ناكۆكی و كێشەكان كە لە دەسەڵات و لە مەركەز دێتە گۆڕێ بە گوێرەی بەرژەوندی خۆمان كەڵك وەرگرین. زەمانێك ئێمە دەتوانین ویست و داخوازەكانی خۆمان بە سەر رێبەرانی ئەو جووڵانەویەدا ـ چ ئێستا چ ئەگەر لە داهاتوودا ئەوان دەسەڵاتیان بە دەستەوە گرت و بە شێوەیەكی دیكە خوێندەوەیان لە جمهووریی ئیسلامی كردو بە قەولی خۆیان جمهووریەكی ئیسلامیی بڕێك ئارام وموتەعارفیان هێنا گۆڕێ ـ [بسەلمێنین] لە ئێستاوە ئەو مەوزوعانەمان باس كردبێ. ئەگەر ئێمە لەو كێشانەدا بە وەزن نەیەینە گۆڕێ، [ئەوان] بۆ خۆیان بە وەزن و توانای خۆیان بتوانن سەحنەی سیاسیی ئێران بكێشنەوەو بڕیاری لە سەر بدەن، ئێمە لە پراوێزدا ببین، ئەو وەختە درەنگە، رەنگە ئێمە نەتوانین تەئسیر دابنێین. لە سیاسەت و كێشەی سیاسی و موعادلات و تەوازوندا زۆر جار بە رادەی بەشداری و وەزنی خۆت بەشت پێ دەدرێ. جا بۆ ئەوەی كە ئێمە لەو كێشانەدا ئەوەی كە بەراستی بەشی ماڤی نەتەوەی كوردو سەهمی میللەتی كوردە بتوانین جێی بخەین هەر ئەوەیە كە ئێمە بەرامبەر بە رووداوەكانی ئێران بێ تەفاوەت نەبین و تێ بكۆشین كە لەو مەیدانەدا فەعال بین. بۆ ئەوەی كە ئەو بۆچوونە لە مەیدانی عەمەلدا ببێ بە ئەمری واقێع و ئێمە بتوانین لە ئاڵوگۆڕەكانی داهاتووی ئێران بە هەر لایەكدا بكەوێ و دوانەكەوین ئەوەیە كە حیزب و سازمانەكانی كوردستانی ئێران بە دەركی وەزعییەتی مەوجوودو بە ئێعتراف كردن بە پیچیدەگیی ئەوزاعی ئێران و بە دەرس وەرگرتن لە شۆڕشی پێشوو و لەبەر چاوگرتنی ئەوە كە ویستی نەتەوایەتیی كورد لە كوردستانی ئێران چۆتە سەرێ و شعووری سیاسیی خەڵك چۆتە سەرێ، ئێمە تێ بكۆشین حیزبەكان هەماهەنگییەكی زۆرتر لە نێو خۆمان دا دروست بكەین و رێگاچارەیەكی موناسب بێنینە گۆڕێ نەوعێك هەماهەنگی و هاوكاری لە گۆڕێدا هەبێ كە لە ئاڵوگۆڕەكانی داهاتووی ئێراندا نە تەنیا وەپاش نەكەوین بەڵكوو بە قورساییەكی زۆرتر بچینە نێو چەندو چۆنی هێنانە گۆڕی نوسخەی جۆراوجۆرو چەندوچۆنی ئیدارەی داهاتووی ئێران و، لەو پێوەندییەدا [بزانین] مافەكانی ئێمە وەك نەتەوەی كورد لە كوێ قەرار دەگرێ. ئێمە وەك حیزبی دێموكراتی كوردستان عەقیدەمان بەوەیە، باوەڕمان بەوەیەو لە رابردووشدا رامان گەیاندوە كە مەسەلەی كورد لە كوردستانی ئێران لە ئێرانێكی ئاڵۆزدا مەسەلەی گشتیی هەمووی نەتەوەی كوردە بە هەموو شارو گوندەكانی كوردستان، بە هەموو ئوستانەكانی كوردستان، بە هەموو تەنەووعاتی ئایینی و تەنەوعاتی لەهجەیی كە كورد هەیەتی. مادام ئەوە ئەمری واقیعە ئیلزامی حیزبەكانی كوردستانی ئێران بۆ جێبەجێ كردنی ئەو پڕۆژەیە بە شتێكی باش دەزانین، بە شتێكی مەسئوولانە دەزانین و ئێمە بۆ خۆمان وەك حیزبی دێموكراتی كوردستان تا ئەو جێیەی پێوەندیی بە ئێمەو سیاسەتی ئێمە هەیە هەمیشە هەوڵمان داوەو لەمەو بەدوا تێ دەكۆشین زۆرتریش هەوڵ بدەین، بە هێنانە گۆڕی ئەو باسەو هێنانە گۆڕی وەزعییەتی واقعیی ئێران، ئەهەمییەتی لێك نزیكبوونەوەو بە جۆرێك گوزەشت لە موقابیل یەكتر لە پێناوی بەرژەوەندی مەسەلەی كورد لە كوردستانی ئێران هێندەی دیكە بە قووەتتر بكەینەوە.

 هیوادارم بۆ جارێكی دیكە هەموو لایەكمان تێ بكۆشین بۆ ئەوەی كە سێناریۆی لێك نزیكبوونەوەی هەموو لایەكی ئێمە پرۆسەیەكی سەریعتر بپێوێ، ببێ بە ئەمرێكی واقع، و بە ئێعتباری ئەو ئەمرەو ئەو واقیعە هیواو ئۆمێدێكی زۆرتر بە هەموو لایەكمان، بە كۆمەڵانی خەڵك لە نێوخۆی وڵات بدەین كە ئێمە حیزبەكان بە ئامادەگییەكی زۆرترەوە هەموو لایەكمان بە پشتیوانیی ئێوە دەچینە نێو هەر ئێحتمالاتێك كە لە ئێراندا بێتە پێشێ و بە پشتیوانیی كۆمەڵانی خەڵك تێ دەكۆشین لەو مەیدانەدا هەموو لایەكمان باش لە ئاو بێینە دەرێ و بتوانین دەستەبەری جێبەجێ كردنی مافەكانی سیاسیی نەتەوایەتیی گەلی كورد لە كوردستانی ئێران بین.
لە كۆتاییدا بۆ جارێكی دیكە هەر بەرزو پیرۆز بێ بیرەوەریی شێست و چوار ساڵەی كۆماری كوردستان كە سەنەدێكی گەورەی مێژوویی لە چۆنیەتی تەسبیتی هۆوییەتی نەتەوەیی شێست و چوار ساڵ پێش ئەمڕۆ لە كەشو هەوایەكی زۆر ئاڵۆزی نێودەوڵەتی و لە ژێر واقعبینی و زیرەكیی ئەو وەختی رێبەرایەتیی حیزبی دێموكراتی كوردستان و بەتایبەت شەخسی پێشەوا، كە بوحران لە ئێراندا هاتبووە پێشێ قۆستیەوە. هیوادارم ئەو دەرسە دوای شێست و چوار ساڵ بۆ جارێكی دیكە لە نێو كۆمەڵگای خەڵكی كوردستان و حیزبەكاندا جێ بكەوێ كە ئێمە بە واقعبینییەكی دیكە دیسان هەلومەرجەكە بقۆزینەوەو بتوانین بە یەكگرتوویەكی بەقووەتتر لاپەڕەیەكی دیكە زیاد بكەین لەو لاپەڕانەی كە لە مێژووی بەهێزكردنی هەستی نەتەوایەتی و شعووری سیاسیی ئێمە لە رابردوودا هاتۆتە گۆڕێ. بە هیوای سەركەوتن، هەموو لایەكتان هەر خۆش بن. 
ڕێکه‌وتی ناردن : Monday, February 01 - 04:34:36 UTC
 
   هه‌ڵبژاردنه‌کان
بابه‌ته‌ پیوه‌ندیداره‌کان

سیاسی

ماڵپه‌ری گیاره‌نگ بۆ خزمه‌ت كردنی ئێوه ئازیزان ساز كراوه و ئاماده‌ی بڵاو كردنه‌وه‌ی هه‌موو جۆره بابه‌تێكی ئه‌ده‌بی، سیاسی، هونه‌ری و ... هتد، به‌ڵام له نێوه‌ڕۆكی بابه‌ته‌كان خۆی به‌ به‌رپرسیار نازانێ و خاوه‌ن بابه‌ته‌كان به‌رپرسیاری نێوه‌ڕۆكی نووسراوه‌کانیانن.

هه‌موو مافه‌کانی ئه‌م ماڵپه‌ڕه‌ پارێزراون        giareng@giareng.com